Thứ 6, 16/04/2021 - 08:50

Đá khô: Thị trường béo bở giữa tâm dịch Covid-19

Bảo quản vắc-xin ngừa Covid-19 cần nhiệt độ cực lạnh. Điều này đã thúc đẩy làn sóng mua sắm tủ đông và đá khô trở nên nóng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, hệ thống tủ đông quy mô lớn đắt tiền, trong khi đó ngân sách của các bệnh viện đã căng thẳng trong thời kỳ đại dịch. Do vậy, đá khô đã nổi lên như một lựa chọn tối ưu.

Doanh số tăng kỷ lục

Chỉ có rất ít các loại vật phẩm y tế cần được bảo quản ở nhiệt độ cực thấp. Vắc-xin ngừa Covid-19 của Pfizer/BioNTech cần được vận chuyển và lưu trữ ở nhiệt độ -70 độ C để bảo đảm hiệu quả và ổn định. Khi rã đông, vắc-xin này có thể trữ trong tủ lạnh nhiều nhất là 5 ngày.

Trong khi đó, vắc-xin của Moderna cũng yêu cầu bảo quản ở -20 độ C khi vận chuyển. Đây là thách thức lớn với các quốc gia nhưng lại là cơ hội béo bở cho ngành công nghiệp đá khô. Nhiệt độ của đá khô ở mức -78,5 độ C.

Hơn 1 triệu người dân Mỹ đã được tiêm mũi vắc-xin ngừa Covid-19 đầu tiên (Ảnh: AP)

Hơn 1 triệu người dân Mỹ đã được tiêm mũi vắc-xin ngừa Covid-19 đầu tiên (Ảnh: AP)

Doanh nghiệp của Chris Vida có trụ sở đặt tại Bridgewater (New Jersey, Mỹ) vận chuyển trung bình từ 40.000 - 50.000 pound (18 - 22 tấn) đá khô mỗi ngày. Anh Vida chia sẻ: “8/12 là một ngày đặc biệt khi chúng tôi đã chuyển khoảng 70.000 pound (31,7 tấn) đá khô. Chúng tôi đã tăng gấp đôi khối lượng bình thường, hiện trong kho còn rất ít sản phẩm”.

Ngoài lượng đặt hàng đá khô trung bình từ các bệnh viện là 170 pound (77kg), Vida cho biết anh cũng đang nhận được những đơn đặt hàng lớn từ các hiệu thuốc và những gã khổng lồ vận chuyển như FedEx.

Acme Dry Ice ở Boston, một trong những nhà phân phối đá khô lớn nhất nước Mỹ cho biết doanh nghiệp có kế hoạch làm việc trong cả những ngày nghỉ lễ để có thể hoàn thành các đơn đặt hàng mới sắp tới.

“Không có giấc ngủ nào với vắc-xin hoặc Covid-19”, Marc Savenor, Chủ tịch của Acme Dry Ice nói.

Nhu cầu rất lớn

Tại Trung Quốc, các nhà cung cấp đá khô và máy làm đá khô cũng đang chạy hết công suất để đáp ứng nhu cầu thế giới. Lượng đơn hàng xuất khẩu của một số công ty sang Mỹ đã tăng vọt từ 10, 20 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong ba tháng qua, Cold Jet, nhà sản xuất thiết bị làm đá khô có trụ sở tại Mỹ cho biết đã nhận được những đơn đặt hàng lớn vượt quá năng lực sản xuất của hãng.

Sự thiếu hụt đá khô để bảo quản vắc-xin đang xảy ra ở cả Mỹ và Châu Âu. Theo ông Sun Gang, Giám đốc chi nhánh Cold Jet tại Thượng Hải, các công ty dự kiến sẽ giao sản phẩm đá khô tới khách hàng ở Mỹ và Châu Âu vào tháng 2 - 3/2021.

“Vấn đề hiện tại là thời gian giao hàng cực kỳ ngắn. Thông thường, chu kỳ sản xuất một thiết bị của chúng tôi là 3 hoặc 4 tháng nhưng giờ đã cắt xuống còn 2 tháng. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn không thể cung cấp đủ”, ông Sun nói và cũng cho biết thêm nhu cầu tăng đột biến tạm thời này có thể kéo dài trong nửa năm.

Đá khô được chuẩn bị để bảo quản vắc-xin ngừa Covid-19 (Ảnh: UPS)

Đá khô được chuẩn bị để bảo quản vắc-xin ngừa Covid-19 (Ảnh: UPS)

Những người trong ngành còn dự đoán nhu cầu về đá khô sẽ tiếp tục tăng khi nhiều loại vắc-xin được phê duyệt và tung ra thị trường.

Pfizer/BioNTech có kế hoạch cung cấp tới 1,3 tỷ liều vắc-xin ngừa Covid-19 trong năm 2021. Trong khi đó, công ty công nghệ sinh học Moderna cũng dự kiến ​​sản xuất tới một tỷ liều vào năm tới.

Với lượng vắc-xin lớn như vậy và hầu hết các loại vắc-xin đều có yêu cầu ít nhất hai mũi tiêm, như vậy sẽ cần tới một lượng đá khô lớn chưa từng có để bảo quản chúng.

Theo tiết lộ của ông Sun, trước nguy cơ thiếu nguồn cung, Pfizer cũng đang chủ động mở rộng dây chuyền sản xuất đá khô của riêng mình. Công ty này đã lên kế hoạch sản xuất 100 tấn đá khô mỗi ngày so với mức chỉ vài chục tấn hiện tại.

“Pfizer đã đặt hàng thiết bị từ chúng tôi nhưng thời gian quá gấp. Công ty chỉ có thể cung cấp các thiết bị cần thiết từ tháng 3 năm sau”, ông Sun cho biết.

Đá khô hay còn gọi là đá khói, đá CO2, băng khói... Khác với loại đá thông thường được làm từ nước đóng băng, đá khô được sản xuất bằng cách nén khí dioxit carbon (CO2) thành dạng lỏng, loại bỏ nhiệt trong quá trình nén, sau đó cho CO2 lỏng giãn nở nhanh.

Sự giãn nở này làm giảm nhiệt độ và một phần CO2 bị đóng băng thành “tuyết”. Sau đó, “tuyết” sẽ được nén thành các viên hay khối lớn.

Chính bởi nhiệt độ thấp (khoảng -78,5 độ C), đá khô khi “thăng hoa”, bốc hơi thành khí chứ không như nước đá thông thường tan ra thành nước. Chính vì lẽ đó mà đá khô thường được dùng để làm lạnh hay bảo quản rau quả tươi, trái cây, thủy, hải sản…

Tác giả: Ngọc Ly
Tin liên quan