Bảo vệ sức khỏe khi thời tiết chuyển mùa

Theo Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sốt xuất huyết thường khởi phát đột ngột với sốt cao, có thể kèm đau đầu, đau mỏi cơ khớp, đau hốc mắt, buồn nôn, chán ăn…

Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan khi các triệu chứng bắt đầu giảm. Chăm sóc đúng, bù dịch phù hợp, sử dụng thuốc an toàn và theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh chuyển nặng.Bệnh sốt xuất huyết thường có giai đoạn sốt kéo dài khoảng 2–7 ngày. Giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện quanh thời điểm người bệnh bắt đầu hạ sốt, phổ biến vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh.

Vì vậy, khi đang ở những ngày đầu, đặc biệt từ ngày thứ 3 trở đi, người bệnh và gia đình vẫn cần theo dõi sát. Hạ sốt không đồng nghĩa với bệnh đã khỏi, bởi đây có thể là thời điểm bệnh chuyển sang giai đoạn nguy hiểm.

Đối với tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh trong gia đình, cộng đồng và những nơi trẻ sinh hoạt tập thể như nhà trẻ, trường mầm non. Bệnh lưu hành quanh năm và thường có xu hướng tăng cao vào tháng 9 và tháng 10.

Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu năm học mới, gia tăng tiếp xúc và sinh hoạt tập thể. Nếu việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và phát hiện sớm trẻ mắc bệnh không được thực hiện tốt, nguy cơ lây truyền bệnh có thể tiếp tục gia tăng.

Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao hoặc sốt khó hạ; giật mình nhiều; run tay, chân; quấy khóc bất thường hoặc li bì; nôn nhiều; thở bất thường hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu.

Với cúm mùa, thường diễn biến nhẹ nhưng vẫn có thể gây viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim và tử vong, kể cả ở người trẻ khỏe mạnh. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Trung Cấp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, mặc dù đa số bệnh nhân mắc bệnh cúm mùa diễn biến nhẹ và tự khỏi, tuy nhiên vẫn có một tỷ lệ nhất định diễn biến nặng và có thể gây tử vong. “Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương – nơi đóng vai trò tuyến cuối tiếp nhận các ca bệnh truyền nhiễm nặng thường xuyên phải tiếp nhận nhiều bệnh nhân cúm mùa rất nặng”.

Các biến chứng cúm mùa thường diễn biến theo hai xu hướng chính. Với người có bệnh lý nền và người cao tuổi, cúm mùa đóng vai trò như một yếu tố kích phát, làm bùng phát đợt cấp của các bệnh lý mãn tính như bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), hoặc tiểu đường… Bệnh cúm còn làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các biến cố như: Nhồi máu cơ tim, đột quy, viêm phổi, nhiễm trùng huyết và do đó làm tăng nguy cơ tử vong ở nhiều nhóm bệnhh nhân có bệnh nền.

Bên cạnh đó, khi người mắc cúm mùa có diễn biến nặng, virus cúm không chỉ tấn công vào hệ hô hấp mà còn có thể gây tổn thương ở nhiều cơ quan. Ngay cả với những người trẻ, khỏe mạnh khi mắc cúm vẫn có một tỷ lệ nhất định có nhiều tổn thương nghiêm trọng như viêm phổi nặng dẫn đến suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim và có thể dẫn đến tử vong.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Trung Cấp chia sẻ: Đối với nhóm nguy cơ cao gồm người cao tuổi, người có bệnh lý nền như tim mạch, hô hấp, tiểu đường, “gánh nặng” mà cúm mùa tạo ra không đơn thuần là các triệu chứng đường hô hấp cấp tính, mà thực chất là một cú sốc có tính hệ thống đối với toàn bộ cơ thể.

Virus cúm có thể trực tiếp thể gây ra nhiều tổn thương như viêm đường hô hấp trên, phổi do virus cúm, viêm cơ tim. Ngoài tổn thương trực tiếp, virus cúm còn kích phát nhiều bệnh nền khác. Các thống kê cho thấy mắc cúm có thể làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim lên 6-10 lần tăng nguy cơ đột quỵ lên 8 lần, Người mắc tiểu đường khi nhiễm cúm mùa có nguy cơ nhập viện cao hơn 6 lần và nguy cơ tử vong cao hơn 2 - 3 lần so với người bình thường, Không chỉ vậy, mắc cúm làm suy giảm miễn dịch nghiêm trọng kéo theo nguy cơ viêm phổi do vi khuẩn, thậm chí nhiễm khuẩn huyết và tử vong. Người cao tuổi bị mắc cúm có thể suy giảm hoặc mất khả năng tự chủ, tự chăm sóc không chỉ trong giai đoạn mắc cúm cấp tính mà còn kéo dài rất lâu về sau.

Một người mắc cúm thông thường có thể chỉ mất 5-7 ngày để tự phục hồi. Nhưng với nhóm bị cúm nặng hoặc có biến chứng, bệnh nhân cần nhập viện, thậm chí phải can thiệp tại Khoa Hồi sức tích cực. Việc phải sử dụng các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu như thở máy chức năng cao, lọc máu liên tục, hay hệ thống tim phổi nhân tạo (ECMO), kết hợp với các loại kháng sinh, kháng nấm thế hệ mới để điều trị bội nhiễm khiến chi phí bị đội lên cực kỳ lớn. Một ca cúm biến chứng nặng điều trị tại Hồi sức tích cực có thể tiêu tốn từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng.

Để bảo vệ bản thân và những người thân trong gia đình trước cúm mùa, đặc biệt là với người lớn tuổi và những người đang mang bệnh lý nền, cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh lây truyền qua đường hô hấp như: Người đang có triệu chứng sốt, ho, sổ mũi hắt hơi nên tránh ra chỗ đông người, đeo khẩu trang để tránh phát tán mầm bệnh. Người lành hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng hô hấp cấp hoặc khi tiếp xúc gần phải đeo khẩu trang, vệ sinh tay thường xuyên…/.

BT