 |
| Pano tuyên truyền được đặt ở vị trí dễ quan sát với học sinh. |
Bình đẳng bắt đầu từ những điều gần gũi
Ngay bên cổng Trường PTDTBT THCS Mường Pồn (Điện Biên), tấm pano tuyên truyền về bình đẳng giới được đặt ở vị trí dễ quan sát. Giữa những hình ảnh sinh động, thông điệp về quyền và cơ hội bình đẳng của nam, nữ trong học tập, lao động và đời sống được thể hiện bằng những câu chữ ngắn gọn.
Không phải bài học nào cũng bắt đầu từ trang sách. Những thông điệp hiện diện trong khuôn viên trường học có thể trở thành lời nhắc nhở để học sinh suy nghĩ về cách đối xử với bạn bè và quyền được phát triển của mỗi người.
Tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn xã Mường Pồn, nội dung bình đẳng giới được truyền tải bằng hình thức trực quan, gắn với tuyên truyền phòng chống tảo hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản và bảo vệ trẻ em.
Với học sinh, bình đẳng không phải khái niệm xa vời. Đó là việc bạn trai, bạn gái đều được khuyến khích học tập, tham gia hoạt động tập thể và theo đuổi những dự định của mình, không bị giới hạn bởi định kiến giới.
Giàng Thị Báo, học sinh lớp 9D2, từng chia sẻ sau một buổi tuyên truyền rằng em hiểu rõ hơn những hệ lụy của tảo hôn đối với sức khỏe, học tập và tương lai. Từ nhận thức ấy, câu chuyện về quyền học tập bình đẳng cũng trở thành vấn đề đáng quan tâm đối với học sinh.
Những thông tin ngắn gọn, dễ hiểu được cung cấp đến cho học sinh.
Báo bày tỏ: “Theo em, con trai hay con gái đều có quyền được học tập, được tôn trọng và theo đuổi ước mơ. Chúng em cần biết yêu thương, không phân biệt đối xử hay trêu chọc người khác. Nếu thấy bạn bị bắt nạt, chúng em nên quan tâm, động viên và báo với thầy cô để được giúp đỡ”.
Cùng quan tâm đến vấn đề này, bà Lò Thị Chinh, phụ huynh có con em đang theo học tại cơ sở giáo dục trên địa bàn xã Mường Pồn. Theo bà Chinh, con trai hay con gái đều cần được cha mẹ yêu thương, tạo điều kiện học tập và phát triển như nhau. Gia đình không nên áp đặt quan niệm cứng nhắc về giới mà cần dạy con biết tôn trọng, giúp đỡ bạn bè và tự tin thể hiện khả năng.
Khi người lớn đối xử công bằng, biết lắng nghe và tôn trọng các thành viên, trẻ có thêm điều kiện hình thành nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới ngay từ gia đình.
Thông tin về Ngôi nhà Ánh Dương – địa chỉ hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực.
Nhận diện bạo lực để biết cách tự bảo vệ
Bên cạnh những thông điệp bình đẳng giới, tại các cơ sở giáo dục ở Mường Pồn còn có bảng truyền thông hướng dẫn tìm kiếm sự hỗ trợ khi bị bạo lực, xâm hại hoặc đứng trước nguy cơ mất an toàn.
Đáng chú ý là thông tin về Ngôi nhà Ánh Dương – địa chỉ hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực. Một bảng truyền thông khác giới thiệu Tổng đài 111, giúp học sinh và phụ huynh biết thêm kênh tìm kiếm sự trợ giúp.
Những thông điệp ấy nhắc nhở học sinh rằng khi bị tổn thương, đe dọa hoặc xâm hại, các em có quyền lên tiếng và được bảo vệ.
Bạo lực học đường không chỉ biểu hiện qua những cuộc xô xát. Lời nói xúc phạm, hành vi cô lập, đe dọa hay bắt nạt trên mạng xã hội cũng có thể gây tổn thương cho học sinh.
Tại Trường PTDTBT THCS Mường Pồn, nội quy năm học 2026–2027 yêu cầu học sinh không đánh nhau, bắt nạt, cô lập hoặc xúc phạm người khác. Nhà trường cũng chú trọng giáo dục cách sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, không đăng tải nội dung gây tổn thương hoặc chia rẽ bạn bè.
Đáng chú ý, việc giáo dục học sinh phải bảo đảm sự tôn trọng, không xúc phạm, bêu tên hoặc sử dụng hình thức xử lý mang tính bạo lực. Bởi không thể phòng ngừa bạo lực bằng chính những cách ứng xử gây tổn thương.
Lường Thị Trà My, học sinh lớp 8C1, từng bày tỏ mong muốn tiếp tục học tập, rèn luyện và chia sẻ kiến thức đã tiếp nhận từ hoạt động tuyên truyền phòng chống tảo hôn với bạn bè, người thân.
Trà My chia sẻ: “Em mong trường học luôn là nơi an toàn để chúng em yên tâm học tập. Theo em, không chỉ đánh nhau mới là bạo lực, mà việc chế giễu, xúc phạm hoặc cô lập một bạn cũng có thể khiến bạn ấy tổn thương. Chúng em cần tôn trọng nhau, không im lặng khi thấy bạn bị bắt nạt và mạnh dạn tìm đến thầy cô, cha mẹ khi cần giúp đỡ”.
Từ góc nhìn học sinh, việc được trang bị kiến thức nhận diện hành vi bạo lực và kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ là điều cần thiết để các em tự bảo vệ mình, đồng thời biết quan tâm đến những người xung quanh.
Con em đồng bào dân tộc thiểu số được học tập trong môi trường sạch sẽ, thoáng mát và an toàn.
Để mỗi học sinh được lớn lên trong an toàn
Những thông điệp truyền thông ở trường học sẽ khó phát huy đầy đủ ý nghĩa nếu thiếu sự đồng hành từ gia đình. Ngoài giờ học, trẻ vẫn cần được cha mẹ quan tâm, lắng nghe và hướng dẫn trước những tình huống có thể gặp phải.
Bà Quàng Thị Tươi, phụ huynh có con em theo học tại cơ sở giáo dục trên địa bàn Mường Pồn. Bà Tươi mong con được học tập trong môi trường an toàn, không bị bạn bè xúc phạm hoặc bắt nạt. Khi trẻ gặp chuyện khó nói, cha mẹ cần chủ động trò chuyện, nhà trường kịp thời trao đổi để cùng tìm cách giúp đỡ.
Một học sinh bị trêu chọc, cô lập có thể không dễ dàng chia sẻ nếu thiếu sự tin tưởng. Vì vậy, thái độ lắng nghe của người lớn đôi khi là điều kiện đầu tiên để trẻ mạnh dạn nói ra khó khăn.
Với học sinh vùng cao, giáo dục bình đẳng giới và phòng ngừa bạo lực cần phù hợp với tâm lý lứa tuổi, ngôn ngữ và hoàn cảnh gia đình. Bên cạnh truyền thông trực quan, các hình thức sinh hoạt lớp, hoạt động Đội, trao đổi tình huống cũng có thể giúp học sinh tiếp cận vấn đề gần gũi hơn.
Điều quan trọng không chỉ là học sinh ghi nhớ số điện thoại hỗ trợ hoặc những quy định cấm bạo lực, mà còn hiểu khi nào cần lên tiếng, có thể tìm đến ai và vì sao bản thân xứng đáng được tôn trọng, bảo vệ.
Một môi trường học đường an toàn không chỉ được tạo nên bởi hàng rào, lớp học hay nội quy. Điều đáng quý hơn là mỗi học sinh được đối xử công bằng, được lắng nghe khi gặp khó khăn và có đủ niềm tin để tìm kiếm sự giúp đỡ.
Khi sự tôn trọng bắt đầu từ những hành động thường ngày, trường học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn góp phần nuôi dưỡng những con người biết yêu thương, sống có trách nhiệm và tôn trọng sự khác biệt.
