 |
| Học sinh nhà trường chơi trò chơi dân gian. |
Dạy học sinh biết sửa lỗi từ những điều gần gũi
Có những bài học không nằm trong sách vở. Đó là khi học sinh biết nói lời xin lỗi sau một lần mắc lỗi, biết kiềm chế trước mâu thuẫn với bạn bè hoặc tự giác sửa đổi những thói quen chưa tốt. Những thay đổi nhỏ ấy cần sự quan tâm, kiên trì của thầy cô và gia đình.
Tại Trường PTDTBT THCS Mường Pồn (Điện Biên), cùng với dạy chữ, nhà trường chú trọng giáo dục nền nếp, cách ứng xử và ý thức trách nhiệm trong sinh hoạt hằng ngày.
Năm học 2026–2027, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện được nhà trường xác định là nhiệm vụ thường xuyên. Qua sinh hoạt lớp, hoạt động Đội, học sinh được hướng dẫn tôn trọng thầy cô, đoàn kết với bạn bè, biết nhận lỗi, sửa lỗi và ứng xử văn minh.
Qua các hoạt động tập thể, học sinh là con em các dân tộc đều thấu hiểu, đoàn kết và tôn trọng nhau hơn.
Những yêu cầu ấy được cụ thể hóa bằng quy định không nói tục, xúc phạm người khác; không gây gổ, bắt nạt hay cô lập bạn bè. Nhà trường cũng nhắc nhở học sinh không sử dụng mạng xã hội để đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm hoặc gây mất đoàn kết.
Ở lứa tuổi THCS, khi tâm lý có nhiều thay đổi, một lời nói thiếu suy nghĩ hay mâu thuẫn giữa bạn bè đều cần được uốn nắn phù hợp, thay vì chỉ xử lý bằng hình thức kỷ luật.
Cô Hoàng Thị Xa – Tổng phụ trách Đội Trường PTDTBT THCS Mường Pồn tham gia tổ chức, theo dõi nền nếp và các hoạt động giáo dục của Liên đội.
Theo định hướng giáo dục của nhà trường, học sinh được khuyến khích nhận ra lỗi sai, tự giác điều chỉnh hành vi. Những em có tiến bộ, việc làm tốt được động viên; trường hợp cần hỗ trợ, giáo viên chủ nhiệm và Tổng phụ trách Đội phối hợp tìm biện pháp phù hợp.
Đáng chú ý, việc uốn nắn được thực hiện trên tinh thần tôn trọng, không xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc áp dụng hình thức xử lý mang tính bạo lực. Điều nhà trường hướng tới là giúp học sinh hiểu lỗi sai, có cơ hội sửa chữa và tiến bộ.
Hàng năm, nhà trường tổ chức nhiều sân chơi lành mạnh để học sinh thỏa sức trải nghiệm.
Phụ huynh mong được đồng hành chặt chẽ hơn
Với học sinh vùng cao, thời gian học tập, sinh hoạt tại trường chiếm phần lớn trong ngày. Tuy nhiên, việc hình thành tính cách, nền nếp không thể thiếu sự đồng hành của cha mẹ.
Ở bản Pá Chả, ông Hờ A Cờ vừa là trưởng bản, vừa có con em đang theo học tại trường. Từ hai vai trò ấy, ông đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường trong việc giáo dục thế hệ trẻ.
Theo ông Cờ, sự phối hợp giữa phụ huynh và thầy cô đã được duy trì, nhưng ông mong muốn mối quan hệ ấy ngày càng gần gũi, thường xuyên hơn.
Ông cho rằng, phần lớn thời gian các cháu ở trường nên gia đình rất mong thầy cô quan tâm, bảo ban, kịp thời uốn nắn khi học sinh có hành vi chưa đúng. Khi phát hiện vấn đề, nhà trường cần trao đổi với cha mẹ để hai bên cùng tìm cách hướng dẫn, chăm sóc.
Với người trưởng bản, việc dạy bảo con trẻ không thể giao cho một phía. Thầy cô hiểu học sinh qua những giờ học, sinh hoạt tập thể; còn cha mẹ nắm rõ tính cách, hoàn cảnh và những thay đổi của con khi ở nhà.
Sự trao đổi thường xuyên giúp những biểu hiện chưa phù hợp được nhận biết sớm, từ đó lựa chọn cách nhắc nhở, động viên phù hợp. Điều ông Cờ mong mỏi không phải là trách phạt nặng nề, mà là người lớn cùng kiên trì chỉ bảo để các cháu biết phân biệt đúng sai và trưởng thành.
Ở địa bàn miền núi, nơi nhiều gia đình còn khó khăn, một cuộc trao đổi kịp thời giữa giáo viên và phụ huynh có thể giúp hai bên hiểu học sinh hơn, tránh những khoảng cách trong quá trình giáo dục.
Những học sinh có hành động đẹp, biết giúp đỡ bạn hoặc tiến bộ trong học tập, rèn luyện được biểu dương. Sự ghi nhận đúng lúc là nguồn động viên để các em tiếp tục cố gắng.
Đồng hành để mỗi học sinh có cơ hội tiến bộ
Tại Trường PTDTBT THCS Mường Pồn, trách nhiệm giáo dục nền nếp được phân công từ giáo viên chủ nhiệm, Tổng phụ trách Đội đến Ban Chỉ huy Liên đội và các Chi đội.
Giáo viên chủ nhiệm theo dõi quá trình rèn luyện; Tổng phụ trách Đội tổ chức hoạt động tập thể, giáo dục kỹ năng; cán bộ Liên đội, Chi đội tham gia nhắc nhở, động viên bạn bè thực hiện nội quy.
Với học sinh có hành vi chưa phù hợp, nhà trường chú trọng hướng dẫn nhận biết lỗi sai, khuyến khích tự giác sửa chữa và phối hợp với cha mẹ khi cần thiết.
Những học sinh có hành động đẹp, biết giúp đỡ bạn hoặc tiến bộ trong học tập, rèn luyện được biểu dương. Sự ghi nhận đúng lúc là nguồn động viên để các em tiếp tục cố gắng.
Điều quan trọng là bảo đảm sự thống nhất giữa những điều học sinh được hướng dẫn tại trường với cách cha mẹ ứng xử ở nhà.
Khi thầy cô khuyên học sinh không dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn, gia đình cũng cần làm gương bằng sự lắng nghe, giải thích. Khi các em mắc lỗi, người lớn cần tạo cơ hội để con sửa sai thay vì chỉ trách phạt.
Từ mong muốn của ông Hờ A Cờ đến những việc Trường PTDTBT THCS Mường Pồn đang hướng tới, có thể thấy việc hình thành nếp sống đẹp cho học sinh cần sự gắn bó giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.
Một học sinh mắc lỗi cần được nhắc nhở nhưng cũng cần được tin tưởng để sửa sai. Một em có tiến bộ cần được khích lệ, dù đó chỉ là thay đổi nhỏ trong cách ứng xử.
Khi thầy cô và cha mẹ cùng kiên trì lắng nghe, chỉ bảo, việc giáo dục không còn dừng ở những dòng nội quy mà trở thành sự đồng hành, giúp mỗi học sinh trưởng thành, biết sống có trách nhiệm với bản thân và những người xung quanh.
