Ông Phạm Văn Thịnh: Ba trụ cột đưa vải thiều Bắc Ninh nâng tầm giá trị toàn cầu

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, về chiến lược phát triển ngành vải thiều theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu trong giai đoạn mới.

Từ đặc sản vùng miền đến thương hiệu nông sản toàn cầu

- Vải thiều Bắc Ninh hiện đã có mặt tại nhiều thị trường khó tính trên thế giới. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao và yêu cầu của các thị trường nhập khẩu liên tục thay đổi, Bắc Ninh sẽ triển khai những giải pháp nào để nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu và đưa vải thiều phát triển bền vững trên thị trường quốc tế?

Ông Phạm Văn Thịnh: Đối với Bắc Ninh, vải thiều không chỉ là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao mà còn là biểu tượng của nền nông nghiệp chất lượng cao. Đây là một trong những nông sản xuất khẩu tiêu biểu của Việt Nam, đã có mặt tại nhiều thị trường khó tính như: Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU và Australia.

Để tiếp tục đưa thương hiệu vải thiều vươn xa trên thị trường toàn cầu, thời gian tới tỉnh xác định tập trung vào ba chiến lược trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục phát triển vùng sản xuất vải thiều theo hướng an toàn, bền vững và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu. Hiện nay, diện tích vải thiều trên địa bàn tỉnh đạt 29.800 ha. Trong đó, diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt 17.500 ha, chiếm 58,7%; diện tích đạt chứng nhận GlobalGAP là 255 ha, chiếm 0,85%; diện tích được chứng nhận hữu cơ đạt 10 ha, chiếm 0,03%.

Trong thời gian tới, Bắc Ninh sẽ tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; tăng cường quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói nhằm bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với vải thiều xuất khẩu.

Thứ hai, tỉnh xác định xây dựng thương hiệu không chỉ dừng lại ở quảng bá sản phẩm mà còn phải xây dựng hình ảnh một vùng sản xuất chuyên nghiệp, an toàn và bền vững. Bắc Ninh sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu vải thiều gắn với chỉ dẫn địa lý, văn hóa vùng miền và câu chuyện sản phẩm.

Đồng thời, tỉnh thúc đẩy chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và hệ thống phân phối hiện đại để đưa vải thiều tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.

Thứ ba, mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Bên cạnh việc giữ vững các thị trường truyền thống, Bắc Ninh sẽ chủ động phối hợp với Bộ Công Thương, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như: EVFTA, CPTPP, RCEP..., qua đó mở rộng thêm các thị trường tiềm năng tại Trung Đông, Nam Á và châu Âu.

Song song với đó, tỉnh đặc biệt quan tâm phát triển công nghiệp chế biến sâu và hệ thống logistics lạnh nhằm nâng cao giá trị gia tăng, kéo dài thời gian bảo quản và giảm áp lực tiêu thụ tập trung trong thời gian ngắn của mùa vụ thu hoạch. Đây là giải pháp căn cơ để vải thiều không chỉ là sản phẩm theo mùa vụ mà từng bước trở thành mặt hàng có giá trị bền vững quanh năm.

Với định hướng đó, Bắc Ninh mong muốn không chỉ đưa quả vải thiều đi xa hơn về mặt địa lý mà còn nâng tầm giá trị, thương hiệu và vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Bắc Ninh đặt mục tiêu đưa vải thiều trở thành hình mẫu của kinh tế nông nghiệp hiện đại

- Từ một loại trái cây đặc sản địa phương, vải thiều đang trở thành một “đại sứ thương hiệu” của Bắc Ninh trên thị trường toàn cầu. Theo ông, địa phương kỳ vọng gì từ ngành hàng này trong mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp, quảng bá hình ảnh địa phương và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam?

Ông Phạm Văn Thịnh: Hiện nay, vải thiều Bắc Ninh đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là niềm tự hào lớn của địa phương. Chúng tôi kỳ vọng mỗi lô vải xuất khẩu thành công, đặc biệt vào các thị trường cao cấp, không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh một Bắc Ninh năng động, hội nhập, phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Trước hết, chúng tôi kỳ vọng đây sẽ trở thành mô hình tiêu biểu cho quá trình chuyển đổi từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Điều đó đồng nghĩa với việc tổ chức lại toàn bộ chuỗi giá trị từ quy hoạch vùng trồng, tiêu chuẩn hóa chất lượng, truy xuất nguồn gốc đến chế biến sâu, logistics lạnh và thương mại số. Khi đó, trái vải không chỉ là nông sản mùa vụ mà trở thành thương hiệu hàng hóa có khả năng cạnh tranh bền vững trên thị trường quốc tế.

Đây là cơ hội quan trọng để Bắc Ninh cũng như nhiều địa phương khác định vị lại thương hiệu địa phương trong mắt bạn bè quốc tế. Mỗi lô hàng xuất khẩu thành công đều là một “đại sứ hình ảnh”, phản ánh năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm, mức độ hội nhập và uy tín của địa phương Việt Nam. Chúng tôi xác định thương hiệu nông sản là một cấu phần quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu địa phương và góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia.

Từ thực tiễn xuất khẩu vải thiều, Bắc Ninh kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp và xúc tiến thương mại. Việc ứng dụng các nền tảng số, thương mại điện tử, dữ liệu lớn trong dự báo thị trường và kết nối cung - cầu sẽ giúp người sản xuất giảm phụ thuộc vào phương thức tiêu thụ truyền thống, từng bước tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.

- Để thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, một động lực quan trọng của nền kinh tế. Với ngành hàng vải thiều, Bắc Ninh sẽ có những cơ chế, chính sách gì để thu hút doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào chế biến sâu, logistics, thương mại điện tử và xuất khẩu, qua đó hình thành chuỗi giá trị nông sản hiện đại?

Ông Phạm Văn Thịnh: Nghị quyết số 68-NQ/TW đã khẳng định rõ quan điểm phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Quán triệt tinh thần đó, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nhiều kế hoạch nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương và Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đặc biệt, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 125/KH-UBND ngày 21/4/2026 triển khai Nghị định số 20/2026/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị sản xuất, chế biến, logistics và xuất khẩu.

Đối với ngành hàng vải thiều, tỉnh xác định doanh nghiệp tư nhân sẽ giữ vai trò trung tâm trong việc nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường và xây dựng chuỗi cung ứng hiện đại.

Về chế biến sâu, tỉnh ưu tiên thu hút doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ bảo quản sau thu hoạch, chế biến đông lạnh, sấy khô, sản xuất nước ép và các sản phẩm chế biến từ vải thiều nhằm kéo dài thời gian tiêu thụ, đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng giá trị. Đồng thời, tỉnh tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất, nguồn vốn, công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Về logistics, Bắc Ninh sẽ đẩy mạnh phát triển hệ thống kho lạnh, trung tâm sơ chế, đóng gói và vận chuyển chuyên dụng gắn với các vùng sản xuất tập trung; tăng cường kết nối với các doanh nghiệp logistics lớn, các sàn thương mại điện tử và hệ thống phân phối hiện đại trong và ngoài nước. Tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng, dự báo thị trường và xúc tiến thương mại nhằm giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Về xuất khẩu, tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương quốc tế, mở rộng thị trường xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, Nhật Bản, EU, Hoa Kỳ và nhiều thị trường tiềm năng khác. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp tham gia xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, mã số vùng trồng và các tiêu chuẩn sản xuất theo hướng xanh, an toàn và bền vững.

Xin trân trọng cảm ơn ông! 

Ông Phạm Văn Thịnh: Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là Nhà nước giữ vai trò kiến tạo phát triển, đồng hành và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; doanh nghiệp là lực lượng tiên phong dẫn dắt thị trường, đầu tư công nghệ và tổ chức tiêu thụ sản phẩm; người dân là chủ thể sản xuất. Qua đó, Bắc Ninh hướng tới xây dựng ngành hàng vải thiều phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh cao trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.