Tăng cường sự phối hợp trong triển khai phòng chống bạo lực học đường

Nhìn nhận rõ những điểm nghẽn

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh, phòng chống bạo lực học đường không thể tách rời giáo dục kỹ năng và tư vấn học đường. Bên cạnh bạo lực trực tiếp, môi trường số làm thay đổi cách thức phát sinh và lan truyền mâu thuẫn.

Một xung đột trên mạng có thể chuyển thành hành vi bạo lực ngoài đời và ngược lại, hình ảnh vụ việc bị chia sẻ tiếp tục gây tổn thương cho người liên quan. Vì vậy, việc nhận diện, phòng ngừa và hỗ trợ phải theo kịp sự đan xen giữa không gian thực và không gian số, đồng thời bảo vệ quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm của học sinh và nhà giáo.

Nhìn sâu hơn, nguyên nhân không chỉ ở sự thiếu hụt kỹ năng ứng xử của một bộ phận học sinh. Các em được học về lòng nhân ái, sự tôn trọng và cách giải quyết mâu thuẫn, nhưng đôi khi lại chứng kiến những cách ứng xử chưa chuẩn mực trong cộng đồng và trên mạng xã hội.

Trong khi đó, nhiều gia đình chưa đủ thời gian, phương pháp để đồng hành; có nơi cơ sở giáo dục còn chú trọng nhiều về tuyên truyền, nhắc nhở mà thiếu cơ hội thực hành, trải nghiệm. Đây là những tác động đan xen, cần được xem xét khách quan, không quy trách nhiệm cho riêng học sinh, gia đình hay nhà trường.

Từ thực tiễn triển khai cho thấy có một số điểm nghẽn cần được nhìn nhận rõ hơn. Trước hết là khoảng cách giữa yêu cầu phòng ngừa với năng lực phát hiện sớm, những dấu hiệu bất thường về tâm lý, quan hệ bạn bè, nguy cơ bị cô lập hoặc bạo lực trên mạng chưa phải lúc nào cũng được nắm bắt kịp thời do những hạn chế về nhân lực, chuyên môn, không gian, kinh phí và mạng lưới hỗ trợ tư vấn học đường.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, việc tiếp nhận thông tin, phối hợp giữa nhà trường, gia đình, công an, y tế và chính quyền địa phương có lúc chưa thông suốt, nhất là đối với vụ việc xảy ra ngoài trường hoặc trên không gian mạng; việc hỗ trợ sau can thiệp và phòng ngừa tái diễn cũng cần được quan tâm hơn.

Nhà trường giữ vai trò nòng cốt trong giáo dục và bảo vệ người học, nhưng không thể một mình giải quyết mọi tác động từ gia đình và môi trường xã hội. Nếu chỉ giao thêm nhiệm vụ mà chưa xác định rõ thẩm quyền, đầu mối, nguồn lực và cách đánh giá kết quả thì khó tạo chuyển biến bền vững. Phối hợp chỉ thực sự hiệu quả khi mỗi chủ thể thực hiện đúng phần việc của mình, có cơ chế kết nối và cùng chịu trách nhiệm đối với những khoảng trống phát sinh.

"Quan điểm của Bộ là bảo vệ an toàn, danh dự, nhân phẩm và quyền lợi hợp pháp của cả người học và nhà giáo; kết hợp kỷ cương, xử lý đúng quy định với giáo dục tích cực, hỗ trợ và phục hồi; xác định rõ trách nhiệm nhưng không đẩy mọi áp lực về phía cơ sở giáo dục. Việc nghiên cứu hoàn thiện thể chế, trong đó có các quy định về môi trường giáo dục an toàn, kỷ cương và văn minh, phải xuất phát từ chính những vấn đề thực tiễn này" - Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh cho hay.

Tìm các giải pháp lâu dài

Ông Nguyễn Xuân An Việt - Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GD&ĐT) cho biết, bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện đòi hỏi triển khai đồng bộ công tác phòng chống bạo lực học đường, giáo dục kỹ năng và tư vấn học đường. Đây là ba nhiệm vụ gắn bó chặt chẽ vì giáo dục kỹ năng để phòng ngừa; tư vấn học đường để phát hiện, hỗ trợ, can thiệp; cơ chế phối hợp để can thiệp, xử lý và phòng ngừa tái diễn.

Hội nghị tập trung đánh giá mức độ đầy đủ, đồng bộ và khả thi của quy định hiện hành; đối chiếu kết quả triển khai ở trung ương và địa phương; xác định những vướng mắc do quy định, hướng dẫn chưa rõ, do thiếu nguồn lực hoặc do tổ chức thực hiện chưa nghiêm. Đề nghị các đại biểu thảo luận trên cơ sở tình huống, số liệu và minh chứng cụ thể, làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền, giải pháp và lộ trình thực hiện.

Trước những vụ việc bạo lực học đường, trong đó có hành vi học sinh xúc phạm, đe dọa, hành hung nhà giáo, yêu cầu xuyên suốt là bảo vệ an toàn, danh dự, nhân phẩm của nhà giáo và người học; xử lý đúng quy định, đồng thời chú trọng phòng ngừa, giáo dục và hỗ trợ.

Cũng theo số liệu báo cáo, thực hiện Kế hoạch số 113/KHPH-BCĐ ngày 30/7/2026, 34 tỉnh, thành phố đã triển khai phối hợp; 11.787 cơ sở giáo dục ký kết với Công an địa phương (95,66%); tổ chức 50.347 buổi tuyên truyền với 11.672.081 lượt học sinh. Theo báo cáo tháng 9/2026 của 27/34 Sở GD&ĐT gửi đủ chỉ tiêu, đã phát hiện, hỗ trợ sớm 623 trường hợp nguy cơ, mâu thuẫn và thực hiện 356.207 lượt tư vấn, hỗ trợ tâm lý.

"Các đại biểu cần thảo luận cách xử lý vụ việc xảy ra ngoài khuôn viên trường hoặc trên không gian mạng nhưng ảnh hưởng đến người học, nhà giáo; cơ chế bảo vệ người phản ánh, người bị bạo lực, bảo mật thông tin và chuyển vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật đến cơ quan có thẩm quyền. Không để việc xử lý nội bộ thay thế trách nhiệm thông báo, phối hợp theo quy định", ông Nguyễn Xuân An Việt đề nghị.