Lợi nhuận đi ngang khi ngân hàng ưu tiên củng cố đệm dự phòng
Theo báo cáo tài chính quý II/2026 đã công bố, trong quý vừa qua, hoạt động tín dụng là động lực chính dẫn dắt thu nhập hoạt động tại Ngân hàng TMCP Bắc Á (Bac A Bank - mã: BAB).
Thu nhập lãi thuần quý II ghi nhận đạt 1.238 tỷ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ năm ngoái, được thúc đẩy bởi tín dụng tăng 7,8% so với đầu năm và chi phí vốn được kiểm soát tốt hơn.
Thu nhập ngoài lãi bất ngờ tăng hơn gấp đôi cùng kỳ, mang về 220 tỷ đồng nhờ lãi từ hoạt động kinh doanh ngoại hối 180 tỷ đồng, qua đó bù đắp mức giảm của các mảng hoạt động dịch vụ, ngân hàng đầu tư, thu nhập khác...
Với động lực từ nguồn thu, Bac A Bank báo lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 725 tỷ đồng, tăng 89% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, với việc trích lập dự phòng rủi ro ở mức cao (424 tỷ đồng, gấp gần 5 lần cùng kỳ), Bac A Bank báo lãi trước thuế quý II đạt 304 tỷ đồng, đi ngang so với quý II/2025.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế ở mức 682 tỷ đồng, tăng 1,6% so với cùng kỳ và thấp hơn nhiều tốc độ tăng trưởng của lợi nhuận vận hành (+48%) khi ngân hàng tăng mạnh trích lập để củng cố bộ đệm dự phòng trong bối cảnh tỷ lệ bao phủ nợ xấu tại cuối quý I giảm mạnh xuống 68% (-40 điểm % so với đầu năm) do áp lực nợ xấu tăng vọt.
Diễn biến củng cố bộ đệm dự phòng đang suy giảm cũng phù hợp với chiến lược tăng trưởng an toàn mà Bac A Bank theo đuổi trong nhiều năm nay.
Năm nay, Bac A Bank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế ở mức 1.500 – 1.650 tỷ đồng, tương đương mức tăng 2–12% so với thực hiện của 2025. Như vậy, sau 6 tháng, ngân hàng đã hoàn thành khoảng 45% mục tiêu lợi nhuận cả năm (ở kịch bản thận trọng).
Quy mô chưa bứt phá nhưng chất lượng tín dụng là điểm sáng
Về phía bảng cân đối kế toán, tại thời điểm 30/6/2026, tổng tài sản của Bac A Bank đã tăng 9,5% so với đầu năm, đạt 214.351 tỷ đồng, qua đó hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tổng tài sản cả năm ở kịch bản thấp (+8%).
Dư nợ cho vay khách hàng tăng 7,8% so với đầu năm, lên mức 136.220 tỷ đồng, trên đà hoàn thành sớm mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm (từ 8-12%).
Tuy vậy, để so sánh, mức tăng trưởng tín dụng 7,8% của Bac A Bank trong 6 tháng đầu năm vẫn thấp hơn so với tăng trưởng tín dụng bình quân của 27 ngân hàng niêm yết trong hệ thống.
Nhìn lại giai đoạn 2020-2025, tổng tài sản của Bac A Bank đã tăng 81%, đạt hơn 195.800 tỷ đồng tại cuối năm 2025. Tốc độ tăng quy mô tài sản thấp hơn đáng kể so với một số nhà băng có tổng tài sản tương đương (biểu đồ), cũng như so với tốc độ tăng tổng tài sản bình quân của 27 NHNY (khoảng 113% trong cùng giai đoạn).
Ở phía nguồn vốn, tốc độ tăng vốn điều lệ của Bac A Bank trong cùng giai đoạn cũng thấp hơn một số ngân hàng có quy mô vốn tương đương.
Bảng cân đối mở rộng thận trọng trong bối cảnh nhiều ngân hàng chạy đua tăng tổng tài sản và vốn điều lệ những năm gần đây khiến Bac A Bank vẫn chưa thể cải thiện vị thế trong ngành. Trên bảng xếp hạng quy mô tổng tài sản ngân hàng tính đến cuối năm 2025, vị trí của Bac A Bank đã tụt 3 hạng so với thời điểm 2020.
Điểm sáng nằm ở chất lượng tài sản, Bac A Bank luôn nằm trong top những ngân hàng có chất lượng tín dụng tốt nhất hệ thống trong nhiều quý gần đây.
Nhìn vào danh mục tín dụng, có thể thấy cơ cấu dư nợ theo lĩnh vực của Bac A Bank được phân bổ tương đối đa dạng, không có sự tập trung lớn vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như kinh doanh bất động sản, phù hợp với chiến lược ưu tiên quản trị rủi ro.
Tại cuối năm 2025, ngân hàng dành 32,5% tỷ trọng dư nợ (khoảng 41.000 tỷ) để cho vay công nghiệp chế biến chế tạo, 17% tỷ trọng dư nợ (gần 22.000 tỷ) cho vay nông lâm nghiệp; 12,5% tỷ trọng (15.700 tỷ đồng) cho vay thương mại; 14,7% tỷ trọng (18.500 tỷ) cho vay hoạt động dịch vụ khác; 10,8% tỷ trọng (13.700 tỷ đồng) cho vay kinh doanh BĐS...
Danh mục tín dụng phù hợp với bản sắc mà Bac A Bank theo đuổi từ khi thành lập: một ngân hàng đa chức năng nhưng kiên định định hướng đồng hành cùng nông nghiệp công nghệ cao; lấy nông nghiệp là lợi thế cốt lõi. Chiến lược tín dụng hướng tới ưu tiên dòng vốn vào các dự án ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp; công nghiệp chế biến, chế tạo; y tế và giáo dục; dược liệu sạch... thay vì tập trung vào một số lĩnh vực rủi ro.
Tại cuối quý II/2026, tỷ lệ nợ xấu (NPL) của ngân hàng ở mức 1,13%, tiếp tục cải thiện so với đầu năm và là một trong 5 nhà băng có NPL thấp nhất hệ thống bên cạnh các nhà băng quy mô lớn như Vietcombank, ACB, Techcombank...
Tỷ lệ bao phủ nợ xấu trở lại mức 135%, cao thứ hai toàn ngành chỉ sau Vietcombank sau khi ngân hàng đẩy mạnh trích lập dự phòng trong quý vừa qua.
Khẩu vị rủi ro thận trọng thể hiện qua danh mục dư nợ giúp Bac A Bank kiểm soát tỷ lệ nợ xấu phát sinh mới ở mức thấp trong ngành. Sự kiên định với chiến lược phòng thủ giúp duy trì bộ đệm dự phòng dày dặn trong bối cảnh môi trường kinh doanh nhiều bất định.
Như ban lãnh đạo ngân hàng chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Bac A Bank sẽ tiếp tục ưu tiên củng cố năng lực tài chính và quản trị rủi ro, với trọng tâm quan trọng là nâng cao chất lượng tín dụng, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, nông nghiệp sạch, y tế và giáo dục, song song kiểm soát chặt nợ xấu...
Hiệu suất sinh lời thấp trong ngành
Việc tăng cường trích lập rủi ro một mặt giúp củng cố chất lượng tín dụng trong nhóm đầu ngành của Bac A Bank, nhưng mặt khác đã góp phần khiến tăng trưởng lợi nhuận chậm lại và biên lãi ở mức thấp nhất ngành.
Trở lại danh mục tín dụng của Bac A Bank, tỷ trọng tín dụng bán lẻ ở mức cao (64% danh mục dư nợ tính đến 31/12/2025) khiến Bac A Bank nằm trong nhóm các nhà băng có lợi suất sinh lời trên tài sản (YEA) tích cực nhất hệ thống trong nhiều quý.
Tuy vậy, ở phía đầu vào, chi phí vốn cũng ở mức cao nhất ngành, một phần do hạn chế về cơ cấu nguồn vốn. Tỷ lệ CASA hàng chục quý gần đây chỉ dao động quanh 3% và chưa có tín hiệu cải thiện rõ rệt.
Nửa đầu năm nay, Bac A Bank nhiều thời điểm tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn, điều góp phần làm tăng COF. Tuy vậy, tiền gửi khách hàng tại cuối quý II/2026 ghi nhận giảm 5,4% so với đầu năm (tương ứng giảm gần 6.900 tỷ đồng), đưa tỷ lệ cho vay khách hàng trên tiền gửi khách hàng tăng lên mức 113% (so với 99,5% hồi đầu năm).
Áp lực thanh khoản gia tăng khiến ngân hàng tăng mạnh huy động liên ngân hàng (+51% ) và phát hành giấy tờ có giá (+46%). Với diễn biến lãi suất phức tạp, chi phí vốn của Bac A Bank đã duy trì ở mức trên 6% trong khoảng 4 quý gần đây, dẫn đầu hệ thống, gây áp lực lên NIM.
NIM (ttm) của Bac A Bank tính đến hết quý II/2026 ở mức 2,05%, cải thiện nhẹ so với đầu năm nhưng vẫn ở mức thấp nhất ngành.
Kết hợp với tác động từ tỷ lệ CIR duy trì ở mức cao và chiến lược chủ động tăng mạnh trích lập dự phòng, Bac A Bank hiện nằm trong nhóm nhà băng có hiệu suất sinh lời trên vốn cổ đông (ROE) và trên tổng tài sản (ROA) thấp trong hệ thống.
Từ góc nhìn dài hạn, để chất lượng tài sản song hành với một mức tăng trưởng lợi nhuận đủ hài lòng cổ đông và một vị thế cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ, Bac A Bank sẽ rất cần cải thiện hiệu suất sinh lời đang trong top thấp nhất ngành khi đồng lãi bị bào mòn bởi hạn chế cấu trúc vốn và chi phí dự phòng duy trì ở mức cao - đặc thù của chiến lược tăng trưởng thận trọng.
Đó là lý do vì sao tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, ban lãnh đạo ngân hàng xác định rõ bên cạnh nâng cao chất lượng tín dụng và kiểm soát nợ xấu, một trọng tâm quan trọng trong năm nay của Bac A Bank là cải thiện cơ cấu nguồn vốn, gia tăng tỷ lệ CASA.
