 |
| Sinh viên Trường CĐ Cơ khí nông nghiệp tại xưởng thực hành. |
Doanh nghiệp không chỉ đứng ở cuối quá trình đào tạo
Một sinh viên có thể hoàn thành chương trình, vượt qua các kỳ kiểm tra và nhận bằng tốt nghiệp. Nhưng khi bước vào doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra cụ thể hơn là người học có vận dụng được kiến thức, sử dụng thiết bị, xử lý tình huống và thích nghi với môi trường làm việc hay không.
Bài toán ấy khiến mối quan hệ giữa trường nghề và doanh nghiệp không thể chỉ bắt đầu ở kỳ thực tập cuối khóa hoặc khi doanh nghiệp đến tuyển người sau tốt nghiệp.
Tại Trường Cao đẳng Cơ khí Nông nghiệp (CAM), xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ, hướng tiếp cận đang được đẩy mạnh là đưa doanh nghiệp tham gia vào nhiều khâu của quá trình đào tạo. Từ xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập đến tiếp nhận người học trải nghiệm thực tế, sự tham gia của doanh nghiệp giúp nhà trường có thêm căn cứ điều chỉnh đào tạo theo những thay đổi của sản xuất và thị trường lao động.
Theo nhà trường, CAM đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực gắn với ngành nghề đào tạo. Thay vì chỉ tiếp nhận sinh viên đến thực tập, doanh nghiệp từng bước tham gia góp ý, xây dựng chương trình, tạo môi trường thực hành, chia sẻ yêu cầu về công nghệ, kỹ năng và nhu cầu nhân lực.
Cách tiếp cận này đặc biệt cần thiết với các ngành kỹ thuật khi máy móc, công nghệ và quy trình sản xuất liên tục thay đổi. Nếu chương trình đào tạo chỉ dựa trên những gì nhà trường đang có, khoảng cách với thực tế sản xuất có thể xuất hiện. Ngược lại, phản hồi từ nơi trực tiếp sử dụng lao động giúp trường nhận diện những kỹ năng người học cần được bổ sung trước khi tốt nghiệp.
ông Hoàng Long Biên, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Phú Thọ và lãnh đạo CAM tham quan xưởng thực hành.
Sự hợp tác giữa CAM và Công ty TNHH Linh kiện tự động Minda Việt Nam là một ví dụ. Trước khi hai bên đưa Xưởng thực hành kết hợp giữa Nhà trường và Doanh nghiệp vào hoạt động ngày 17/9, Minda đã phối hợp với trường trong xây dựng chương trình đào tạo, hỗ trợ học bổng, học phí, đồng thời tiếp nhận giáo viên và học sinh, sinh viên đến học tập, thực tập, trải nghiệm.
Việc một doanh nghiệp vừa tham gia xây dựng chương trình, vừa tiếp nhận người học, giáo viên đến thực tập, trải nghiệm và nay tiếp tục đưa thiết bị, công nghệ cùng nội dung thực hành vào trường cho thấy liên kết có thể được kéo dài xuyên suốt quá trình đào tạo, thay vì tập trung ở thời điểm sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp.
Phát biểu tại sự kiện khai trương Xưởng thực hành, TS Phạm Thị Lan Phương, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ khí Nông nghiệp cho biết, gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất và tăng cường hợp tác doanh nghiệp được nhà trường xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
Theo bà Phương, sau khi xưởng thực hành được đưa vào hoạt động, nhà trường sẽ tiếp tục phối hợp với Công ty TNHH Linh kiện tự động Minda Việt Nam trong khai thác, vận hành; thường xuyên cập nhật, đổi mới nội dung và chương trình đào tạo gắn với thực tế sản xuất.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc có thêm một không gian thực hành. Khi những thay đổi về công nghệ, thiết bị và yêu cầu sản xuất được phản hồi trở lại chương trình, doanh nghiệp từ vị trí chủ yếu tiếp nhận lao động sau đào tạo có thêm vai trò trong quá trình chuẩn bị năng lực nghề cho người học.
Chuẩn đầu ra phải được kiểm chứng bằng khả năng làm việc
Nếu chương trình đào tạo là điểm bắt đầu thì khả năng làm việc của sinh viên sau tốt nghiệp là một trong những thước đo quan trọng để kiểm chứng hiệu quả của quá trình ấy.
Thực tế tuyển dụng không chỉ đòi hỏi người lao động nắm kiến thức chuyên môn. Với các ngành kỹ thuật, người học còn cần khả năng vận dụng kiến thức, thao tác trên thiết bị, xử lý vấn đề và thích nghi khi công nghệ, quy trình sản xuất thay đổi.
Từ góc nhìn này, một chi tiết trong hợp tác giữa CAM và Minda đáng chú ý hơn bản thân việc đưa thêm máy móc vào trường. Đại diện Công ty TNHH Linh kiện tự động Minda Việt Nam cho biết doanh nghiệp sẽ đưa những thiết bị, công nghệ đang vận hành và nghiên cứu vào quá trình thực hành, đồng thời chia sẻ với giáo viên, sinh viên các tiêu chuẩn thực tế đặt ra đối với sản phẩm.
Khi những yêu cầu ấy được đưa vào quá trình đào tạo, sinh viên có thêm cơ hội nhận biết khoảng cách giữa hoàn thành một bài thực hành và đáp ứng yêu cầu của một vị trí việc làm. Thiết bị có thể thay đổi, nhưng khả năng vận dụng kiến thức, thích ứng với công nghệ và tuân thủ yêu cầu nghề nghiệp là những năng lực cần được hình thành từ khi còn học.
Sinh viên Dương Văn Thường và bạn cùng Khoa dự buổi khai trương xưởng thực hành tại CAM.
Dương Văn Thường, quê Bình Tuyền, Phú Thọ là sinh viên ngành Tự động hóa, Khoa Điện của CAM. Sau khi tốt nghiệp THPT, Thường lựa chọn học ngành này với mục tiêu khá cụ thể là sau khi ra trường có được một công việc ổn định.
Trong quá trình học, những giờ tại xưởng là cơ hội để Thường chuyển kiến thức chuyên môn thành thao tác thực tế. Nam sinh được trực tiếp làm việc với máy móc, thiết bị kỹ thuật thay vì chỉ tiếp cận qua lý thuyết.
“Trong các buổi học xưởng, em được trực tiếp vận hành và thao tác trên các máy móc, thiết bị thực tế. Giá trị lớn nhất em nhận được là kinh nghiệm thực hành. Mục tiêu của em sau khi ra trường là có được một công việc ổn định”, Thường chia sẻ.
Với một sinh viên Tự động hóa, những giờ thực hành chưa thể bảo đảm ngay một vị trí việc làm sau tốt nghiệp, nhưng giúp người học từng bước tích lũy kinh nghiệm, làm quen thiết bị và nhận biết rõ hơn những yêu cầu công việc kỹ thuật đặt ra.
Đây cũng là điểm gặp nhau giữa mục tiêu khá giản dị của người học và bài toán lớn hơn của trường nghề. Sinh viên cần việc làm sau tốt nghiệp, doanh nghiệp cần người có khả năng làm việc, còn nhà trường phải tìm cách đưa hai nhu cầu ấy đến gần nhau ngay trong quá trình đào tạo.
Theo thông tin từ CAM, nhà trường duy trì kết nối với doanh nghiệp trong đào tạo, thực tập và hỗ trợ việc làm cho học sinh, sinh viên. Nhiều người học được doanh nghiệp tiếp cận, tuyển dụng ngay trong quá trình thực tập. Phản hồi từ doanh nghiệp và tình hình việc làm của người tốt nghiệp cũng trở thành nguồn thông tin để nhà trường tiếp tục xem xét, điều chỉnh hoạt động đào tạo.
Bởi vậy, giá trị của liên kết giữa trường nghề với doanh nghiệp không chỉ thể hiện ở số thỏa thuận hợp tác, số xưởng thực hành hay số lượt sinh viên đến doanh nghiệp. Điều cần được kiểm chứng cuối cùng vẫn là năng lực của người học khi bước vào thị trường lao động.
Với Dương Văn Thường, đích đến ấy trước mắt rất cụ thể là một công việc ổn định sau tốt nghiệp. Còn với nhà trường, câu trả lời cho chất lượng đào tạo cũng nằm ở chỗ những kiến thức, kỹ năng sinh viên tích lũy trong trường có thể chuyển hóa thành năng lực đáp ứng công việc thực tế đến đâu.
