Hơn 7.000 học sinh có thể “lỡ hẹn” trường công lập

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT 2026 trên địa bàn TP Đà Nẵng có 43.586 thí sinh đăng ký dự tuyển, trong đó có 42.628 thí sinh trực tiếp dự thi, 955 học sinh được tuyển thẳng và 18 thí sinh tự do.

Trong khi đó, tổng chỉ tiêu tuyển sinh THPT công lập là 38.690 học sinh, gồm 37.175 chỉ tiêu THPT đại trà, 1.025 cho THPT chuyên, 175 chỉ tiêu vào Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT Quảng Nam và 315 chỉ tiêu vào 3 trường phổ thông dân tộc nội trú THCS và THPT.

Điều đó đồng nghĩa với việc có hơn 7.000 học sinh không trúng tuyển vào các trường công lập. Sự chênh lệch lớn giữa số lượng thí sinh và chỉ tiêu tuyển sinh khiến áp lực thi cử ngày càng nặng nề, nhất là khi nhiều phụ huynh vẫn xem trường công lập là lựa chọn ưu tiên hàng đầu.

Theo đại diện nhiều cơ sở đào tạo nghề, không đỗ công lập không đồng nghĩa con đường học tập của học sinh dừng lại. Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đề cao kỹ năng nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang mở ra thêm nhiều cơ hội thực chất, linh hoạt và phù hợp hơn với năng lực của người học.

TS Nguyễn Thị Kim Phượng, Chủ tịch HĐQT Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng (phường Hòa Cường) cho rằng, thay vì xem đây là “phương án dự phòng”, nhiều gia đình chủ động lựa chọn mô hình học song bằng như một hướng đi “đi tắt đón đầu”.

Từ năm 2014, Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng thành lập Trường THCS - THPT Hiển Nhân nhằm triển khai mô hình đào tạo tích hợp giữa văn hóa THPT và giáo dục nghề nghiệp. Để chuẩn bị cho năm học 2026-2027, nhà trường tiếp tục đầu tư mở rộng, sẵn sàng đón 15 lớp 10 mới, nâng quy mô đào tạo từ 1.000 lên 2.000 học sinh mỗi năm nhằm đáp ứng nhu cầu phân luồng của thành phố.

Theo TS Phượng, chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng “tích hợp linh hoạt - giảm tải thông minh”, giúp học sinh vừa học văn hóa vừa học nghề mà không bị quá tải. Học sinh học văn hóa vào buổi sáng, thực hành nghề tại xưởng và phòng lab vào buổi chiều theo thời khóa biểu đồng bộ giữa các cấp học.

Nhờ vậy, thay vì đến 22-23 tuổi mới tốt nghiệp đại học và bắt đầu đi làm như lộ trình truyền thống, học sinh theo mô hình song bằng có thể sở hữu bằng đại học ở tuổi 21 cùng 3-4 năm kinh nghiệm thực tiễn từ quá trình thực hành và làm việc với doanh nghiệp.

Giáo dục nghề nghiệp mở thêm nhiều cánh cửa tương lai

Để giảm áp lực tài chính cho phụ huynh và thu hút học sinh, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Đà Nẵng triển khai hàng loạt chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, đồng thời xây dựng lộ trình liên thông rõ ràng từ trung cấp lên cao đẳng, đại học và sau đại học.

Tại Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng, nhà trường triển khai gói hỗ trợ “Kiến tạo tương lai Bách khoa 2026” với nhiều chính sách như miễn 100% học phí nghề theo Nghị định 238, cấp học bổng từ 5-10 triệu đồng/học kỳ cho học sinh tiếp tục học lên cao đẳng, liên kết doanh nghiệp để hỗ trợ mô hình “vừa học vừa làm”.

“Ở tuổi 18, thay vì mới bắt đầu chọn nghề, học sinh của chúng tôi đã sở hữu song bằng THPT và Trung cấp/Cao đẳng chính quy, sẵn sàng đi làm hoặc liên thông đại học”, TS Nguyễn Thị Kim Phượng nhấn mạnh.

Trong khi đó, tại Trường Trung cấp Bách khoa Toàn Cầu (phường Thanh Khê), ThS Nguyễn Lê Dung, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, áp lực tuyển sinh lớp 10 đang thúc đẩy sự thay đổi tích cực trong nhận thức xã hội. Học nghề không còn bị xem là lựa chọn của học sinh học lực yếu mà trở thành hướng đi phù hợp với những em có thiên hướng thực hành và mong muốn sớm tự lập tài chính.

Để đồng hành cùng học sinh, nhà trường triển khai xét tuyển học bạ THCS đồng thời tập trung đào tạo các ngành nghề có nhu cầu nhân lực cao như du lịch - khách sạn, thương mại điện tử, tin học ứng dụng, kế toán doanh nghiệp, kỹ thuật chế biến món ăn, chăm sóc sắc đẹp…

Theo ThS Nguyễn Lê Dung, mô hình học hệ 9+ hiện nay không làm gián đoạn con đường học vấn mà trở thành “lối đi tắt” chiến lược, giúp học sinh tiết kiệm khoảng 2 năm so với lộ trình truyền thống nhưng vẫn có đầy đủ cơ hội học tập ở bậc cao hơn.

“Học sinh tốt nghiệp THCS có thể vừa học nghề, vừa học văn hóa THPT. Sau 3 năm, các em nhận bằng Trung cấp chính quy cùng giấy chứng nhận hoàn thành chương trình văn hóa hoặc bằng tốt nghiệp THPT nếu thi đủ môn. Từ nền tảng đó, học sinh có thể liên thông thẳng lên cao đẳng, đại học theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Bằng cấp sau liên thông tương đương bằng đại học chính quy và đủ điều kiện để học tiếp lên thạc sĩ. Chúng tôi muốn học sinh thấy rằng, học nghề không phải là dừng lại sớm mà là bắt đầu sớm hơn trên hành trình nghề nghiệp”, ThS Nguyễn Lê Dung nhấn mạnh.

Còn theo TS Lê Ngọc Viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ Kinh tế và Thủy lợi miền Trung (phường Hội An Tây), nhà trường chủ động mở thêm nhiều ngành nghề mới phù hợp với nhu cầu lao động địa phương, đồng thời tăng cường hướng nghiệp để phụ huynh hiểu rõ lợi thế của mô hình vừa học văn hóa vừa học nghề.

Giáo dục nghề nghiệp không chỉ giúp học sinh rút ngắn thời gian học tập mà còn mở ra cơ hội việc làm sớm với thu nhập ổn định. Nhà trường liên kết đào tạo với nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước, đặc biệt là các doanh nghiệp Nhật Bản như Tập đoàn Takara, Công ty Ocean, Công ty Nikken Sogyo… nhằm tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận môi trường làm việc quốc tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Cạnh đó, nhà trường xây dựng lộ trình đào tạo liên thông đồng bộ giữa các bậc học, tạo điều kiện để học sinh có thể học tiếp lên cao đẳng, đại học và trình độ cao hơn mà không bị đứt gãy quá trình học tập.