 |
| Thí sinh được tư vấn các ngành, chương trình đào tạo của Trường Đại học Thăng Long. |
Liệu cơ hội việc làm của lĩnh vực này có bị thu hẹp, hay vẫn rộng mở trong bối cảnh chuyển đổi số và truyền thông đa nền tảng?
Phong phú về cơ hội việc làm
Chia sẻ tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026, PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) - cho rằng, chủ trương sắp xếp các cơ quan báo chí truyền thông có tác động đến hệ thống báo chí chính trị. Trong khi đó, truyền thông doanh nghiệp, truyền thông thương hiệu, truyền thông tổ chức và truyền thông cá nhân vẫn phát triển mạnh.
“Hiện nay hầu doanh nghiệp, tổ chức đều cần nhân lực truyền thông để xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và kết nối với công chúng. Vì vậy, nhu cầu nhân lực của lĩnh vực này vẫn lớn" - PGS.TS Đặng Hồng Sơn nhận định.
Theo TS Nguyễn Thị Thu Hà - Cố vấn Đào tạo và Đảm bảo chất lượng, Thường trực Hội đồng Tuyển sinh Trường Đại học Thăng Long, việc sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo chí là chủ trương nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống báo chí, không đồng nghĩa với nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực truyền thông giảm đi. Ngược lại, cùng với chuyển đổi số và sự phát triển của truyền thông đa nền tảng, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng lớn.
Gian tư vấn của Trường Đại học CMC tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026.
Đồng quan điểm, TS Trần Thúy Nga - Giám đốc chương trình Truyền thông Đa phương tiện, Trường Đại học CMC cho rằng, việc sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo chí không đồng nghĩa với việc cơ hội việc làm của nhóm ngành báo chí - truyền thông bị thu hẹp.
Đây là sự dịch chuyển của thị trường lao động theo xu hướng chuyển đổi số, khi nhu cầu nhân lực đang mở rộng từ các cơ quan báo chí truyền thống sang báo chí số, truyền thông doanh nghiệp, truyền thông thương hiệu và kinh tế sáng tạo.
Theo TS Trần Thúy Nga, sự phát triển mạnh mẽ của nền tảng số cùng xu hướng xây dựng thương hiệu cá nhân và thương hiệu tổ chức đang tạo ra nhiều vị trí việc làm mới. Người học báo chí, truyền thông không chỉ làm việc tại các tòa soạn mà còn có thể đảm nhiệm các vị trí về truyền thông, sản xuất nội dung số, quản trị nền tảng số, xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp, tổ chức hoặc tự khởi nghiệp trong lĩnh vực sáng tạo nội dung.
AI không thể thay thế người làm truyền thông
Cán bộ, giảng viên Trường Đại học CMC tư vấn lựa chọn ngành học, sắp xếp nguyện vọng xét tuyển.
TS Trần Thúy Nga nhận định, báo chí và truyền thông đang chuyển dịch mạnh sang báo chí dữ liệu, báo chí tương tác và truyền thông đa nền tảng. Điều đó đòi hỏi người làm nghề phải liên tục cập nhật công nghệ, thích ứng với sự thay đổi trong cách sản xuất và phân phối thông tin cũng như nhu cầu tiếp nhận của công chúng.
Đề cập đến tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), TS Trần Thúy Nga cho rằng AI là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong nhiều khâu như lên ý tưởng, tổng hợp, phân tích dữ liệu hay xây dựng kế hoạch truyền thông, giúp nâng cao năng suất và chất lượng công việc.
Tuy nhiên, AI không thể thay thế con người ở những giá trị cốt lõi của nghề truyền thông như tư duy sáng tạo, khả năng kể chuyện, cảm nhận cảm xúc, thấu hiểu công chúng và khai thác nhu cầu của khách hàng.
Vì vậy, theo Giám đốc chương trình Truyền thông Đa phương tiện, Trường Đại học CMC, bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên cần rèn luyện tư duy sáng tạo, tư duy chiến lược và năng lực làm chủ công nghệ số, biết khai thác AI như một công cụ hỗ trợ thay vì phụ thuộc vào công nghệ. Đây sẽ là những năng lực quyết định khả năng cạnh tranh của người làm truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra ngày càng mạnh mẽ.
Khẳng định, AI không thay thế người làm truyền thông mà đang thay đổi cách làm nghề; TS Nguyễn Thị Thu Hà nhấn mạnh, các cơ sở đào tạo cần liên tục cập nhật chương trình theo hướng gắn với thực tiễn, tăng cường kỹ năng số, ứng dụng AI và công nghệ mới trong sản xuất nội dung, đồng thời phát triển tư duy sáng tạo, phản biện và đạo đức nghề nghiệp cho người học.
Tại Trường Đại học Thăng Long, chương trình Truyền thông đa phương tiện được cập nhật thường xuyên theo chuẩn nghề nghiệp trong nước và quốc tế. Sinh viên được tiếp cận hệ thống phòng thu, phòng dựng hiện đại, tham gia nhiều học phần thực hành gắn với doanh nghiệp để sớm thích nghi với môi trường làm việc thực tế.
Bên cạnh nền tảng chuyên môn, TS Nguyễn Thị Thu Hà khuyên sinh viên cần chủ động làm chủ công nghệ số và AI, coi đây là công cụ hỗ trợ thay vì đối thủ cạnh tranh. Trong lĩnh vực truyền thông, những năng lực mà AI khó có thể thay thế là: tư duy sáng tạo, khả năng kể chuyện, cảm xúc, kỹ năng giao tiếp và hiểu biết về con người. Đây cũng chính là những giá trị tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững của người làm nghề trong kỷ nguyên số.
Chia sẻ góc nhìn của người học, Nguyễn Quỳnh Anh, sinh viên năm cuối Trường Đại học Thăng Long - cho rằng, AI không phải là mối đe dọa mà là công cụ buộc người làm truyền thông phải sớm làm chủ để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo Quỳnh Anh, ngay từ khi còn trên giảng đường, sinh viên đã chủ động học cách khai thác và ứng dụng AI trong quá trình học tập cũng như thực hiện các sản phẩm truyền thông. AI có thể hỗ trợ nhiều công đoạn như: xây dựng ý tưởng, viết kịch bản, biên tập hình ảnh, dựng video và hậu kỳ, qua đó giúp rút ngắn thời gian sản xuất, tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu quả công việc.
Tuy nhiên, nữ sinh cho rằng, AI chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng như một công cụ hỗ trợ. Người làm truyền thông vẫn phải không ngừng rèn luyện tư duy sáng tạo, khả năng kể chuyện, kỹ năng giao tiếp và thấu hiểu công chúng. Đây mới là những yếu tố tạo nên dấu ấn của mỗi sản phẩm truyền thông và là lợi thế mà công nghệ khó có thể thay thế.
Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 tại Đại học Bách khoa Hà Nội hôm 4/7.
Chuyển hướng đào tạo
Tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), PGS.TS Đặng Hồng Sơn – cho hay, nhà trường đào tạo theo hướng kết hợp truyền thông với công nghệ và ngoại ngữ. Chương trình truyền thông đa phương tiện có khoảng 30% học phần giảng dạy bằng tiếng Anh, đồng thời tích hợp các công nghệ mới, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất nội dung và truyền thông số.
Nhà trường cũng có mạng lưới cơ sở thực hành, thực tập đa dạng tại Hà Nội để sinh viên được trải nghiệm nghề nghiệp ngay trong quá trình học, hướng tới đủ năng lực làm việc sau 3-4 năm đào tạo.
Theo TS Trần Thúy Nga, để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số, chương trình đào tạo Truyền thông đa phương tiện của Trường Đại học CMC được thiết kế theo hướng rút ngắn thời gian đào tạo, tăng cường thực hành và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp.
AI được tích hợp vào quá trình học tập nhằm cá nhân hóa lộ trình đào tạo, hỗ trợ sinh viên theo dõi tiến độ học tập và nâng cao hiệu quả tiếp cận kiến thức. Bên cạnh đó, nhiều học phần được triển khai theo hình thức e-learning, kết hợp với các dự án thực tế, hoạt động kiến tập, thực tập và đánh giá thông qua sản phẩm, đồ án thay vì chỉ dựa vào các kỳ thi truyền thống.
Theo TS Trần Thúy Nga, mô hình đào tạo này giúp sinh viên sớm thích nghi với môi trường làm việc thực tế, hình thành tư duy chủ động, kỹ năng làm việc theo dự án và khả năng ứng dụng công nghệ ngay từ khi còn trên giảng đường. Tuy nhiên, người học cũng phải có tính kỷ luật, tinh thần tự học và sẵn sàng học tập với cường độ cao để đáp ứng yêu cầu của nghề.
Theo TS Nguyễn Thị Thu Hà, hiện nay, không chỉ các cơ quan báo chí, mà hầu hết doanh nghiệp, tổ chức, cơ quan nhà nước đều cần đội ngũ làm truyền thông, xây dựng thương hiệu, sản xuất nội dung số, quản trị nền tảng số và truyền thông dữ liệu. Vì vậy, cơ hội nghề nghiệp của người học không còn bó hẹp trong các tòa soạn mà đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
