Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi mức thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng dầu

Sự cần thiết ban hành nghị định

Bộ Tài chính vừa có Tờ trình Dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.

Tại Tờ trình gửi Chính phủ, Bộ Tài chính cho rằng, tình hình thế giới đang có nhiều bất ổn làm giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tăng cao. Các tác động này đã bắt đầu ảnh hưởng đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước.

Theo đó, để góp phần ổn định thị trường xăng dầu, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 881/VPCP-KTTH ngày 5/3/2026, trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương tại Công văn số 1395/BCT-TTTN ngày 5/3/2026, Bộ Tài chính đã dự thảo Nghị định sửa đổi thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu ưu đãi tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023.

Tờ trình của Bộ Tài chính nêu rõ về sự cần thiết ban hành Nghị định sửa đổi mới thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu. Trong đó, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã nêu nhiệm vụ: “Xây dựng kịch bản, lộ trình thực hiện cụ thể bảo đảm năng lượng đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, bao gồm cả nguồn trong nước và nhập khẩu”.

Quyết định số 893/QĐ-TTG ngày 26/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể về năng lượng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 có mục tiêu: “Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống của nhân dân, bảo vệ môi trường sinh thái”…

Đặc biệt, về cơ sở pháp lý, theo Bộ Tài chính, Khoản 1, Điều 11 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 quy định: Chính phủ căn cứ quy định tại Điều 10 của luật này, Biểu thuế xuất khẩu theo Danh mục nhóm hàng chịu thuế và khung thuế suất thuế xuất khẩu đối với từng nhóm hàng chịu thuế ban hành kèm theo luật này, Biểu thuế ưu đãi cam kết tại Nghị định thư gia nhập Tổ chức Thương mại thể giới (WTO) đã được Quốc hội phê chuẩn và các điều ước quốc tế khác mà Việt Nam là thành viên để ban hành: Biểu thuế xuất khẩu; biểu thuế xuất khẩu ưu đãi; biểu thuế nhập khẩu ưu đãi; biểu thuế nhập khẩu uu đãi đặc biệt; danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.

Cùng với đó, Điểm a khoản 1 Điều 50 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định trường hợp và thẩm quyền quyết định xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo trình tự, thủ tục rút gọn. Theo đó, Bộ Tài chính cho rằng, việc trình Chính phủ Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CР theo trình tự, thủ tục rút gọn là đúng thẩm quyền và phù hợp với quy định của pháp luật.

Đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu

Về cơ sở thực tiễn ban hành Nghị định, Bộ Tài chính cho rằng, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đã ảnh hưởng đến tình hình kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam và thế giới. Nếu tiếp tục tình trạng trên, nguồn cung xăng dầu gặp khó khăn sẽ ảnh hưởng bất lợi cho Việt Nam trên cả hai phương diện đảm bảo nguồn cung xăng dầu và bình ổn giá cả.

Cũng theo phân tích của Bộ Tài chính, hiện nguồn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam hầu hết từ ASEAN và Hàn Quốc với mức thuế suất chủ yếu theo các cam kết Hiệp định thương mại tự do (FTA) là 0%. Tuy nhiên, để được áp dụng thuế suất 0% như trên thì cần phải có C/O. Ngoài ra, lượng xăng dầu tại kho của các nước có FTA cũng không nhiều, trong đó có cả xăng dầu không có C/O. Do vậy, cần tạo một mặt bằng thuế suất thuế nhập khẩu về 0% để các doanh nghiệp kịp thời mua loại xăng dầu không có C/O tại các nước ASEAN.

Trước yêu cầu đặc biệt cấp bách của thực tiễn, cần có ngay giải pháp để các thương nhân đầu mối đa dạng hóa nguồn cung, góp phần giải quyết tình hình trên. Do đó, Bộ Công Thương đã đề xuất giải pháp điều chỉnh mức thuế nhập khẩu MFN đối với các mặt hàng xăng, dầu bằng 0% và thời gian áp dụng đến ngày 30/4/2026.

“Từ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên thì việc xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP theo trình tự, thủ tục rút gọn để kịp thời giảm bớt một phần chi phí và đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu là phù hợp và cần thiết” - Bộ Tài chính khẳng định.

Trước đó, Bộ Công Thương đã đề xuất giải pháp điều chỉnh mức thuế nhập khẩu MFN đối với các mặt hàng xăng, dầu bằng 0% và thời gian áp dụng đến ngày 30/4/2026.