Khơi thông nguồn vốn cho DNNVV: Cần sự phối hợp đồng bộ từ nhiều phía

Ngày 18/9/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho Doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp có kết hợp trực tuyến tại các điểm cầu NHNN khu vực và các vệ tinh tại các khu vực. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Thị Phú Hà, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam Nguyễn Văn Thân và Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh chủ trì hội nghị.

Tham dự Hội nghị còn có đại diện các bộ, ngành liên quan; ông Đào Minh Tú, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; đại diện một số tổ chức, hiệp hội, các DNNVV, công ty, tổ chức tư vấn và 35 tổ chức tín dụng.

Nhận diện khó khăn, tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng

Phát biểu kết luận hội nghị, Thống đốc Phạm Đức Ấn đánh giá cao tinh thần chủ động từ các bên tại Hội nghị. Thống đốc cho rằng, các ý kiến trao đổi tại hội nghị cho thấy, các cơ quan quản lý đã nỗ lực hoàn thiện thể chế, các Hiệp hội đã tích cực phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý và các tổ chức tín dụng, cùng sự chủ động từ chính các doanh nghiệp trong việc nâng cao năng lực quản trị và minh bạch tài chính.

Về phía các tổ chức tín dụng (TCTD) cũng luôn xác định DNNVV là đối tượng ưu tiên, chủ động dành nguồn lực ưu đãi lãi suất, đa dạng hóa sản phẩm và đơn giản hóa thủ tục để đáp ứng tốt nhất nhu cầu vốn của doanh nghiệp.

Dù vậy, các phát biểu tại hội nghị cũng cho thấy, khó khăn trong tiếp cận vốn vẫn tồn tại do tác động khách quan của kinh tế thế giới, yêu cầu quản trị rủi ro của ngân hàng và hạn chế nội tại của doanh nghiệp.

Để giải quyết dứt điểm các vướng mắc này, các đại biểu đã đề xuất nhiều giải pháp như: Duy trì, ổn định mặt bằng lãi suất; cho vay dựa trên cơ sở dữ liệu, dòng tiền, chuỗi cung ứng thay thế tài sản bảo đảm truyền thống; cải tiến thủ tục cho vay, giảm bớt thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, như thủ tục hoàn thuế GTGT; hỗ trợ DNNVV nâng cao năng lực quản trị, quản trị số, công tác kế toán, đào tạo; đa dạng nguồn lực cho DNNVV thông qua mở rộng hoạt động của Quỹ bảo lãnh DNNVV, huy động vốn từ các quỹ, định chế tài chính qua Trung tâm tài chính...

Thống đốc nhấn mạnh, đây đều là những kiến nghị rất thực chất, phản ánh đúng thực trạng. Thực tế cho thấy, khó khăn trong tiếp cận tín dụng của DNNVV không chỉ xuất phát từ điều kiện tín dụng của ngân hàng, mà còn chịu tác động từ nguyên nhân khách quan của môi trường kinh tế thế giới, trong nước, từ yêu cầu quản trị rủi ro phía ngân hàng và những hạn chế nội tại của doanh nghiệp. Trong đó, có những vấn đề thuộc phạm vi xử lý của ngành Ngân hàng nhưng cũng có nhiều vấn đề cần sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội và từ chính doanh nghiệp.

Vì vậy, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh: "Việc tháo gỡ các điểm nghẽn này cần được thực hiện đồng bộ, với tinh thần rõ vấn đề, rõ trách nhiệm và rõ giải pháp, để các chính sách hỗ trợ thực sự đi vào cuộc sống".

Nâng cao hiệu quả tiếp cận và sử dụng vốn ngân hàng

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả triển khai các chính sách tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân hàng, Thống đốc Phạm Đứ Ấn đề nghị tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp sau:

Về phía NHNN, Thống đốc cho biết, sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và ổn định mặt bằng lãi suất cho vay góp phần tạo lập môi trường kinh doanh ổn định cho người dân, doanh nghiệp. Nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách tín dụng ngân hàng, tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho DNNVV tiếp cận vốn; triển khai thực hiện có hiệu quả hoạt động tín dụng, các chương trình tín dụng của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với đối tượng ưu tiên, tín dụng chính sách trong đó có đối tượng thụ hưởng là DNNVV.

Chủ động nghiên cứu xây dựng đề án thí điểm phân tích dữ liệu dòng tiền phục vụ hoạt động thông tin tín dụng dựa trên đánh giá tính khả thi về khả năng kết nối, khai thác nguồn dữ liệu hợp pháp để đề xuất khuôn khổ pháp lý phù hợp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn đối với DNNVV.

NHNN 15 khu vực tiếp tục làm vai trò đầu mối trên địa bàn để kết nối doanh nghiệp với ngân hàng địa phương, khơi thông vốn cho DNNVV tại địa phương.

Với các TCTD, Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu, cần có sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy tiếp cận khách hàng. "Phải thực sự chuyển mạnh từ tư duy 'doanh nghiệp tìm đến ngân hàng' sang 'ngân hàng chủ động tìm đến doanh nghiệp'", Thống đốc đề nghị và yêu cầu các TCTD cần chủ động nắm bắt nhu cầu vốn, đồng hành cùng doanh nghiệp; tiếp tục cải tiến quy trình, thủ tục cho vay, rút ngắn thời gian xét duyệt trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn trên phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu của DNNVV, phù hợp với khả năng kiểm soát rủi ro của từng tổ chức tín dụng và quy định của pháp luật. Đồng thời, phối hợp với các bộ liên quan, chủ động xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu khách hàng DNNVV, tăng cường khai thác, kết nối và chia sẻ dữ liệu theo quy định, phục vụ công tác đánh giá, thẩm định và giám sát khoản vay, từng bước giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm, tăng cường đánh giá dựa trên dòng tiền và chuỗi giá trị.

Để gia tăng khả năng tiếp cận vốn cho các DNNVV, Thống đốc yêu cầu các TCTD tiếp tục nghiên cứu, phát triển và đa dạng hóa sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù DNNVV và từng ngành, lĩnh vực. Phát triển các hình thức tài trợ phù hợp như bảo lãnh, bao thanh toán, cho thuê tài chính, tài trợ chuỗi cung ứng và các sản phẩm tài chính số...

"Ngành Ngân hàng luôn sẵn sàng nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiên, chính sách hỗ trợ tiếp cận tín dụng cần phải đặt trong tổng thể các chính sách khác như phát triển các thị trường tài chính khác, nâng cao năng lực, kết nối thị trường, tháo gỡ các khó khăn trong lĩnh vực thuế, đất đai, thủ tục đầu tư, xây dựng... để hỗ trợ thuận lợi hơn cho DNNVV, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp", Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh.

Trên cơ sở kiến nghị của các Hiệp hộ và DNNVV tại hội nghị, Thống đốc đề nghị các bộ, ngành sớm đề xuất hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung các cơ chế chính sách hỗ trợ DNNVV thuộc lĩnh vực quản lý của mình, nhằm tạo điều kiện hơn nữa để chính sách hỗ trợ DNNVV được triển khai đồng bộ, có hiệu quả. Với các hiệp hội ngành nghề tiếp tục nâng cao vai trò, tầm ảnh hưởng của mình để làm cầu nối cho các DNNVV tiếp cận với các TCTD; đầu mối trong việc hỗ trợ cho các DNNVV về thông tin thị trường, các hoạt động xúc tiến thương mại, triển lãm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các doanh nghiệp thành viên.

Thống đốc cũng đề nghị, các doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa thông tin tài chính, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh khả thi, quản lý tốt dòng tiền và chủ động cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin cho tổ chức tín dụng. "Đây không chỉ là điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng mà còn là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững", Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh.