Đề thi môn Ngữ văn lớp 10 Nghệ An quen thuộc mà vẫn 'chạm' cảm xúc thiêng liêng

Gợi cảm hứng viết bài

Sáng nay, thí sinh Nghệ An đã hoàn thành môn Ngữ văn trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026 – 2027. Đề thi được đánh giá có độ mở, giàu cảm xúc và mang đậm tính giáo dục khi xoay quanh chủ đề lịch sử, ký ức tuổi thơ về hình ảnh người lính và trách nhiệm thế hệ trẻ đối với giá trị quý báu của dân tộc.

Ở phần Đọc hiểu (4 điểm), ngữ liệu được lựa chọn là bài thơ Ngọn lửa tuổi thơ của nhà thơ Xuân Quỳnh. Bài thơ tái hiện những ký ức tuổi thơ trong thời chiến với hình ảnh những người lính giản dị nhưng giàu lý tưởng, để lại nhiều xúc động về sự hy sinh thầm lặng của thế hệ đi trước.

Các câu hỏi đọc hiểu được xây dựng theo hướng từ thông hiểu nhận biết đến vận dụng. Đề thi yêu cầu thí sinh xác định nhân vật trữ tình, chỉ ra sự kiện lịch sử được nhắc tới và phân tích biện pháp tu từ trong câu thơ: “Bài hát vẫn dạt dào như sóng vỗ”. Đề thi cũng yêu cầu thí sinh lý giải ý nghĩa hình ảnh “đôi giày rách nứt” của người lính. Câu hỏi cuối cùng yêu cầu học sinh liên hệ suy nghĩ về ý nghĩa của những kỷ niệm tuổi thơ đối với mỗi con người.

Nhận định về phần đọc hiểu, Phạm Bá Duy – (lớp 9E Trường THCS Đặng Thai Mai cho biết các câu hỏi không quá khó và hầu hết học sinh có thể làm được. Tuy nhiên, học sinh cần đọc nhiều, có kiến thức xã hội, lịch sử nhất định để nhận định chính xác yêu cầu đề và phân tích lấy điểm.

Ở phần thi Viết (6 điểm), đề gồm 2 câu. Trong đó, câu 1 (2 điểm), học sinh được yêu cầu viết đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích về hình ảnh “ngọn lửa” trong văn bản đã được trích ở phần đọc hiểu.

Câu hỏi nghị luận xã hội (4 điểm ) với nhận định: “Lịch sử là điểm tựa cho hiện tại và tương lai”, đề yêu cầu từ góc nhìn của học sinh đề xuất các giải pháp nhằm lan tỏa giá trị quý báu của lịch sử dân tộc.

Bản thân Bá Duy theo định hướng khoa học tự nhiên, nhưng em yêu thích lịch sử. Với em lịch sử không chỉ là những sự kiện đã diễn ra trong quá khứ mà còn là câu chuyện ý nghĩa, giá trị mỗi người bồi đắp tình cảm, nhân cách và trưởng thành hơn trong cuộc sống. Nam thí sinh cho biết, em đã dùng hết 120 phút để viết bài và mong muốn đạt trên 8 điểm.

Trong khi đó, Ngữ văn là môn chuyên của thí sinh Diệp Chi. Ở câu hỏi liên hệ về ý nghĩa của những kỷ niệm tuổi thơ, nữ sinh này cho rằng đây là phần câu hỏi khá gần gũi nhưng cũng đòi hỏi thí sinh phải có cảm xúc và trải nghiệm thực tế. Theo Chi, những kỷ niệm tuổi thơ, đặc biệt là tình cảm gia đình và sự yêu thương từ người thân, luôn là nền tảng quan trọng giúp mỗi người trưởng thành và sống tích cực hơn.

Chia sẻ về phần thi viết với chủ đề “lịch sử là điểm tựa cho hiện tại và tương lai”, Diệp Chi cho rằng, thay vì nhìn lịch sử như những con số hay mốc thời gian khô khan, em xem đó là nguồn chất liệu giàu ý nghĩa để vận dụng vào bài viết cũng như trong cách nhìn nhận cuộc sống hằng ngày.

Những trải nghiệm thực tế như chuyến tham quan, học tập tại Khu di tích lịch sử Truông Bồn đã giúp em cảm nhận sâu sắc hơn về sự hy sinh của cha anh, từ đó thêm biết ơn và trân trọng lịch sử dân tộc. Theo em, đây chính là giá trị lớn nhất mà lịch sử mang lại, đó là nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý thức về nguồn cội.

Từ góc nhìn của mình, Diệp Chi chia sẻ, để lan tỏa giá trị lịch sử, học sinh cần thay đổi cách tiếp cận môn học theo hướng chủ động và gần gũi hơn. Bên cạnh đó, nhà trường nên tăng cường các hoạt động trải nghiệm, về nguồn để học sinh có cơ hội kết nối kiến thức với thực tế. Em cũng cho rằng mỗi người trẻ có thể lan tỏa tình yêu lịch sử bằng chính những cảm xúc, câu chuyện và trải nghiệm của bản thân thông qua các bài viết hoặc chia sẻ trên mạng xã hội.

Phù hợp mục tiêu kỳ thi tuyển vào lớp 10

Hoàn thành bài thi Ngữ văn, em Lê Thị Khánh Linh (Trường THCS Đội Cung) vui mừng chia sẻ “em thấy đề “thương” học sinh chúng em” vì cấu trúc và chủ đề khá quen thuộc với học sinh, đã từng được thầy cô giáo triển khai ôn kỹ càng trước đó.

Theo Khánh Linh, với phần đọc hiểu, ngữ liệu tuy mới mẻ nhưng chỉ cần nắm kiến thức cơ bản là có thể trả lời được các câu hỏi đề ra. Chỉ có câu thứ 2 (trong số 5 câu đọc hiểu) là em khựng lại một chút vì liên quan đến kiến thức lịch sử. Câu hỏi sự kiện lịch sử nào được nhắc đến trong 2 câu thơ “Pháo vượt đèo trấn thủ đẫm mồ hôi/ Điện Biên xa lúa chín rực bên đồi. Tuy nhiên khi đọc kỹ văn bản thì sẽ nhìn ra được chi tiết hé lộ đáp án. Em trả lời là chiến dịch Điện Biên Phủ và hi vọng đó là đáp án chính xác.

Khánh Linh cũng cho biết em thấy hứng thú với các câu của phần viết với chủ đề thống nhất, liền mạch nhau. Theo Khánh Linh, giới trẻ hiện nay có nhiều bạn đang thờ ơ với lịch sử, văn hóa dân tộc. Vì vậy, một đề văn với chủ đề lịch sử có sự thú vị, thúc đẩy giới trẻ yêu thích lịch sử, tìm hiểu lịch sử theo nhiều cách khác nhau. Đề thi này cũng phù hợp và phân loại được học sinh thi vào lớp 10.

Thí sinh đến từ Trường THCS Đội Cung cho biết bản thân hài lòng với bài thi môn Ngữ văn, và nếu có thêm thời gian, em vẫn có thể phân tích sâu rộng hơn các luận điểm của mình. Lê Thị Khánh Linh đặt nguyện vọng 1 vào Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, ngoài ra không thi vào trường chuyên. Vì vậy, em đặt quyết tâm và nỗ lực cao ở kỳ thi tuyển vào lớp 10. Hài lòng với bài thi Ngữ văn tạo tâm lý thoải mái để em bước vào các môn thi tiếp theo.

Em Nguyễn Bảo Khánh Hằng (Trường THCS Hưng Chính) chia sẻ, đến từ một trường vùng ven đô thị Vinh, em khá lo lắng, áp lực khi dự thi vào Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng có tỷ lệ cạnh tranh cao. Tuy nhiên, sau bài thi Ngữ văn, em nhẹ nhõm vì đã vượt qua thử thách đầu tiên. Theo Khánh Hằng, đề ra về chủ đề lịch sử, tình yêu quê hương đất nước… khá quen thuộc, được thầy cô ôn luyện nhiều. Để làm được kết quả trung bình khá không khó, nhưng từ điểm 7 – 8 trở lên cần cả kiến thức, kỹ năng và thể hiện chính kiến bản thân.