Hưng Yên đưa STEM vào thực chất, tạo không gian sáng tạo cho học sinh

Bám sát tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71), ngành Giáo dục Hưng Yên đẩy mạnh giáo dục STEM gắn với Chương trình GDPT 2018, đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp dạy học và tạo môi trường để học sinh nghiên cứu, sáng tạo.

Cụ thể hóa Nghị quyết 71 bằng những bước đi thiết thực

Nghị quyết 71 đặt ra yêu cầu chiến lược về nâng cao chất lượng giáo dục, trong đó nhấn mạnh việc tập trung nguồn lực kiên cố hóa, hiện đại hóa trường lớp, bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị đạt chuẩn, nhất là các phòng học thực hành, trải nghiệm STEM/STEAM, không gian vui chơi và rèn luyện thể chất.

Đây không chỉ là yêu cầu về hạ tầng mà còn tạo tiền đề đổi mới cách dạy, cách học. Bám sát định hướng này, ngành Giáo dục Hưng Yên từng bước cụ thể hóa bằng các kế hoạch, hướng dẫn và chỉ đạo xuyên suốt trong toàn ngành, đưa giáo dục STEM từ những hoạt động riêng lẻ trở thành một phần trong hoạt động giáo dục thường xuyên.

Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại, Tiến sĩ Nguyễn Viết Huy, Phó Trưởng phòng Giáo dục phổ thông (Sở GD&ĐT tỉnh Hưng Yên), cho biết để cụ thể hóa Nghị quyết 71, ngành đã chủ động rà soát, điều chỉnh, bổ sung các kế hoạch, định hướng triển khai giáo dục STEM trong toàn ngành.

Ngay từ đầu năm học, Sở GD&ĐT cũng chỉ đạo các cơ sở giáo dục triển khai STEM, STEAM gắn với thực hiện Chương trình GDPT 2018; tích hợp vào các môn học và hoạt động giáo dục; khuyến khích nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo.

Thông qua các hội nghị giao ban, ngành Giáo dục thường xuyên hướng dẫn các nhà trường tổ chức hoạt động STEM, STEAM, Ngày hội STEM theo hướng thiết thực; đồng thời yêu cầu các đơn vị được đầu tư phòng thực hành STEM xây dựng kế hoạch quản lý, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ dạy học và nghiên cứu khoa học.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Viết Huy, giáo dục STEM không tách rời chương trình chính khóa mà được tích hợp vào hoạt động dạy học trong nhà trường.

“Tại các hội nghị giao ban định kỳ với các cấp TH, THCS, THPT, Sở thường xuyên chỉ đạo các cơ sở giáo dục tổ chức các hoạt động giáo dục STEM phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức”, ông Huy nhấn mạnh.

Điểm đáng chú ý là việc huy động nguồn lực xã hội đã góp phần tạo thêm không gian thực hành cho học sinh. Ba trường gồm THPT chuyên Thái Bình, THPT Bắc Đông Quan và THCS Hiệp Cường 1 đã tiếp nhận, đưa vào sử dụng phòng thực hành STEM do Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam tài trợ.

Tại xã Nghĩa Trụ, phòng STEM và AI học đường của Trường Tiểu học và THCS Tô Hiệu được đưa vào sử dụng từ cuối tháng 1/2026, do Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phối hợp với Đoàn Thanh niên xã triển khai, góp phần tạo thêm điều kiện để tổ chức dạy học STEM bài bản.

Kết quả triển khai cho thấy giáo dục STEM đang từng bước được đưa vào kế hoạch giáo dục của các nhà trường. Đến thời điểm báo cáo, các trường có cấp THCS đã thực hiện khoảng 1.179 tiết dạy học STEM; các trường THPT thực hiện khoảng 502 tiết.

Các đơn vị được tiếp nhận phòng thực hành STEM đã khai thác cơ sở vật chất, thiết bị để xây dựng khoảng 150 sản phẩm như thiết bị điện, robot, tên lửa nước, nhà thông minh, năng lượng gió... phục vụ học tập, nghiên cứu khoa học và hoạt động trải nghiệm.

Một số trường như THPT chuyên Hưng Yên, THPT Vũ Tiên, Trường Tiểu học, THCS và THPT Quách Đình Bảo, THPT Đức Hợp, THPT chuyên Thái Bình... đã tổ chức Ngày hội STEM, thành lập các câu lạc bộ STEM, Robotics, lập trình AI, tạo môi trường để học sinh nghiên cứu khoa học, phát huy khả năng sáng tạo và vận dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn.

“Những con số này không chỉ phản ánh quy mô triển khai mà còn cho thấy sự chuyển biến trong tư duy dạy học, tạo ra không khí hào hứng đối với học sinh và sự đồng hành, ủng hộ của phụ huynh”, ông Huy nhận định.

Từ phòng học STEM đến những giờ học sáng tạo

Tại Trường THPT chuyên Thái Bình, phòng học STEM với các thiết bị như máy in 3D, robot, kính thực tế ảo đang tạo ra không gian học tập mới cho học sinh. Thầy Nguyễn Thanh Sơn cho biết, trước đây trường có phòng lab phục vụ nghiên cứu khoa học nhưng chủ yếu tập trung cho Robotics.

“Từ khi có phòng STEM với hệ thống thiết bị đa dạng hơn, học sinh có thêm điều kiện tiếp cận và thực hành, điều dễ nhận thấy nhất là sự hứng thú của học sinh tăng lên rõ rệt”, thầy Sơn chia sẻ.

Tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Quách Đình Bảo (thuộc Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình), ông Nguyễn Xuân Vinh, Hiệu trưởng nhà trường, khẳng định giáo dục STEM không phải hoạt động phong trào mà là một trong những giải pháp để thực hiện Chương trình GDPT 2018.

“Ngay từ khi thành lập năm 2022, nhà trường đã triển khai STEM ở tất cả cấp học. Sau khi Nghị quyết 71 được ban hành, việc triển khai càng được cụ thể hóa hơn với quan điểm đưa STEM trở thành ‘dòng chảy thường nhật’ thay vì chỉ dừng lại ở các phong trào hay hội thi”, ông Nguyễn Xuân Vinh cho biết.

Ban Giám hiệu yêu cầu mỗi tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch, giáo viên tích hợp STEM vào bài giảng, gắn kiến thức với thực tiễn và định hướng nghề nghiệp. Nhà trường đồng thời chú trọng bồi dưỡng giáo viên, tổ chức các câu lạc bộ STEM và sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề.

“Cách làm này đã tạo ra chuyển biến rõ nét, giờ học trở nên sinh động hơn, học sinh chủ động hơn, biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn, từng bước hình thành tư duy nghiên cứu và sáng tạo”, ông Nguyễn Xuân Vinh nói.

Bám sát tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, Giáo dục STEM ở Hưng Yên đang được triển khai theo hướng gắn đầu tư cơ sở vật chất với đổi mới phương pháp, tăng cường trải nghiệm và phát triển năng lực học sinh. Từ những phòng thực hành, câu lạc bộ và giờ học cụ thể, STEM đang từng bước trở thành một phương thức tổ chức dạy học, góp phần hình thành tư duy khoa học, khả năng sáng tạo và năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh.