Vượt qua những thách thức và áp lực tự chủ tài chính, Hiệp hội Cao đẳng Cộng đồng Việt Nam (VACC) đã khép lại một nhiệm kỳ đổi mới toàn diện. Không chỉ kiến tạo một hệ sinh thái giáo dục - doanh nghiệp thực chất, Hiệp hội còn là “bệ đỡ” vững chắc, bảo vệ quyền lợi và định hướng cho các trường thành viên thích ứng với bối cảnh mới.

Kiện toàn bộ máy, mở rộng hệ sinh thái đa chiều

Nhiệm kỳ 2021 - 2026 của Hiệp hội Cao đẳng Cộng đồng Việt Nam (VACC) diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt. Đây là giai đoạn hành lang pháp lý được hoàn thiện đồng bộ với Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp, và đặc biệt là sự ra đời của Luật Nhà giáo.

Tuy nhiên, hệ thống giáo dục nghề nghiệp cũng phải đối mặt với “cú sốc” từ hậu đại dịch COVID-19 và cuộc cạnh tranh gay gắt khi bước vào kỷ nguyên tự chủ tài chính toàn diện.

Trước tình hình đó, ngày 31/3/2022 khi Đại hội nhiệm kỳ thứ nhất chính thức kiện toàn nhân sự và thông qua Điều lệ sửa đổi, được Bộ Nội vụ phê duyệt vào tháng 7/2022. Hiệp hội đã thành lập 5 ban chuyên môn, mở rộng 4 đơn vị trực thuộc và đặc biệt là lập Văn phòng phía Nam tại Trường Đại học Trà Vinh.

Sự linh hoạt trong phương thức điều hành, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến đã giúp mạng lưới của VACC ngày càng phát triển. Tính đến cuối nhiệm kỳ, số lượng thành viên đã chạm mốc 100 đơn vị (tăng 24 thành viên, tương đương 31,6% so với năm 2021). Đáng chú ý, cơ cấu hội viên không còn bó hẹp ở các trường công lập mà đã mở rộng mạnh mẽ sang các viện nghiên cứu, tổ chức giáo dục quốc tế và đặc biệt là các doanh nghiệp chiến lược.

Từ “Chuyển đổi số” đến “Kiểm định chất lượng”

Một trong những vai trò nổi bật nhất của VACC trong nhiệm kỳ qua là khả năng theo dõi sát sao, kịp thời tiếp sức và đại diện cho tiếng nói của các trường thành viên trước những biến động cơ cấu.

Giai đoạn đầu nhiệm kỳ, khi dịch bệnh "đóng băng" các hoạt động tuyển sinh và đào tạo trực tiếp, Hiệp hội đã quyết định miễn toàn bộ hội phí năm 2021 cho các đơn vị thành viên. Đặc biệt, trong những năm cuối nhiệm kỳ, khi làn sóng sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh diễn ra mạnh mẽ, nhiều trường cao đẳng địa phương đứng trước nguy cơ bị “xóa sổ” hoặc mất đi bản sắc.

VACC đã chủ động tổng hợp ý kiến, kịp thời kiến nghị gửi các cơ quan quản lý nhà nước, đề xuất giữ ổn định tổ chức bộ máy cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp khi chưa có quy hoạch hệ thống mới. Hiệp hội thẳng thắn nêu quan điểm: Việc sắp xếp phải dựa trên đặc thù địa phương, tránh làm tổn thương đến chức năng đào tạo nhân lực tại chỗ và phục vụ cộng đồng.

Không dừng lại ở vai trò kết nối hành chính, VACC đã chứng minh năng lực dẫn dắt chuyên môn thông qua chuyển đổi số và bảo đảm chất lượng.

Về công nghệ, đi từ giai đoạn nâng cao nhận thức ứng dụng AI, AR/VR trong bài giảng năm 2021, Hiệp hội đã thành lập Trung tâm Ứng dụng và Đổi mới sáng tạo vào năm 2024. Đến năm 2025, công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) đã thâm nhập sâu vào hệ thống qua các hội thảo khoa học quy mô lớn thu hút hàng trăm đại biểu và việc ký kết phát triển phần mềm tự đánh giá chất lượng giáo dục nghề nghiệp.

Về kiểm định, đây được coi là “chìa khóa” nâng cao uy tín của mô hình cao đẳng cộng đồng. Hiệp hội đã chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy “đối phó thủ tục” sang xây dựng văn hóa chất lượng nội bộ thực chất.

Doanh nghiệp trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái VACC

Nhiệm kỳ qua ghi nhận sự chuyển dịch ngoạn mục của VACC từ “kết nối giao lưu” sang “triển khai dự án có sản phẩm đầu ra rõ ràng”. Mạng lưới đối tác quốc tế của Hiệp hội được mở rộng đến các quốc gia phát triển như Canada, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Philippines, New Zealand, Vương quốc Anh và Hà Lan.

Điển hình là dự án hợp tác với UNDP về “Nhân rộng mô hình trữ nước sinh hoạt và nông nghiệp tại các tỉnh ven biển ĐBSCL” do Hiệp hội phối hợp với Đại học Trà Vinh thực hiện. Dự án đã tái chế thành công hơn 1 tấn bạt nhựa thải, lắp đặt 62 hệ thống lưu trữ và xử lý nước tại Trà Vinh, Bến Tre, Sóc Trăng, giúp người dân ứng phó hiệu quả với hạn mặn. Đến năm 2025, dự án tiếp tục thu hút các “ông lớn” như Uniqlo, Heineken Việt Nam đồng hành.

Ở góc độ quốc nội, mô hình “Nhà trường - Doanh nghiệp” đã chuyển từ việc doanh nghiệp chỉ hỗ trợ đầu ra sang tham gia trực tiếp vào việc góp ý chương trình đào tạo, tổ chức thực tập và chuyển giao công nghệ. Những buổi làm việc giữa Đại học Trà Vinh với Công ty LOD, hay giữa Thường trực Hiệp hội với Tập đoàn Khoa Công nghệ Bách Khoa vào đầu năm 2025 là minh chứng cho thấy doanh nghiệp đã trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái VACC.

Làm mới mô hình Cao đẳng Cộng đồng

Khép lại một nhiệm kỳ nhiều dấu ấn, Hiệp hội Cao đẳng Cộng đồng Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn 2026 - 2031 trong bối cảnh đất nước điều chỉnh mạnh mẽ về thể chế và tinh gọn bộ máy công.

Mục tiêu tổng quát trong 5 năm tới được Ban Chấp hành VACC xác định rõ: Quyết tâm giữ vững bản chất, giá trị cốt lõi và chức năng xã hội của mô hình cao đẳng cộng đồng - đó là thiết chế giáo dục mở, gắn chặt với sinh kế của người dân và nhu cầu phát triển kinh tế của từng địa phương.

Tuy nhiên, trước những thách thức mới, VACC sẽ không giữ mô hình này như một giá trị truyền thống đóng băng, mà sẽ chủ động “làm mới” theo hướng hiện đại hơn, linh hoạt hơn, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Hiệp hội sẽ tiếp tục là đầu mối tháo gỡ các rào cản cơ chế, đồng hành cùng các trường thành viên tái định vị vị trí trong hệ sinh thái địa phương, bảo đảm ổn định tổ chức nhưng vẫn phát huy tối đa nội lực.

Trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hiệp hội tiếp tục xác định duy trì và phát triển mô hình Cao đẳng Cộng đồng là một nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của hệ thống thành viên. Trọng tâm của giai đoạn tới là tiếp tục khẳng định mô hình Cao đẳng Cộng đồng như một thiết chế giáo dục gắn với địa phương, có khả năng đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người dân, đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, góp phần phát triển sinh kế và phục vụ cộng đồng.

Cùng với đó, việc phát triển mô hình Cao đẳng Cộng đồng trong nhiệm kỳ mới cần gắn chặt với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, đào tạo linh hoạt và mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục cho người học. Hiệp hội hỗ trợ các đơn vị thành viên từng bước hiện đại hóa phương thức tổ chức đào tạo, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, giữa đào tạo chính quy và bồi dưỡng ngắn hạn, qua đó nâng cao khả năng phục vụ cộng đồng trong điều kiện mới.

Ngoài ra, Hiệp hội sẽ tiếp tục phát triển mạng lưới đối tác quốc tế theo hướng ổn định, chọn lọc và có khả năng hợp tác lâu dài, ưu tiên các đối tác có thế mạnh trong những lĩnh vực phù hợp với định hướng phát triển của hệ thống như giáo dục nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng, bảo đảm chất lượng, chuyển đổi số, phát triển cộng đồng, kỹ năng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và kết nối thị trường lao động quốc tế.