Sắp xếp mạng lưới y tế đi đôi với nâng chất lượng phục vụ

Sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lĩnh vực y tế của tỉnh Phú Thọ đã có bước chuyển mạnh về tổ chức hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập. Đến tháng 5/2026, toàn tỉnh còn 206 cơ sở y tế công lập, giảm 346 đơn vị so với tháng 7/2025 và dự kiến tiếp tục giảm thêm một đầu mối trong thời gian tới. Việc tinh gọn chủ yếu diễn ra ở tuyến y tế cơ sở, góp phần giảm đầu mối quản lý, từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời tạo điều kiện cơ cấu lại mạng lưới khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân theo hướng đồng bộ, hiện đại.

Sở Y tế Phú Thọ thông tin, sau sắp xếp, số đơn vị trực thuộc Sở đã giảm mạnh số phòng, trung tâm trực thuộc sở, théo đó giảm từ 58 xuống còn 56 đơn vị. Trong đó có 1 đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, 12 đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên, 39 đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên và 4 đơn vị do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên. Ở tuyến cơ sở, tỉnh thành lập 148 trạm y tế xã trên cơ sở tổ chức lại 494 trạm y tế trước đây, đồng thời duy trì 346 điểm trạm nhằm bảo đảm người dân vẫn được tiếp cận thuận lợi với các dịch vụ y tế thiết yếu trong thời gian chuyển tiếp. Tỉnh đã ban hành hướng dẫn tạm thời về chức năng, nhiệm vụ của các trạm y tế trong khi chờ Bộ Y tế hoàn thiện các quy định chuyên ngành.

Quá trình sắp xếp cũng được triển khai đồng bộ với việc cơ cấu lại hệ thống khám, chữa bệnh. Hiện mạng lưới y tế của tỉnh gồm 6 bệnh viện cấp tỉnh, 1 bệnh viện đa khoa khu vực, 31 trung tâm y tế, 20 đơn vị y tế khác trực thuộc Sở Y tế và 148 trạm y tế xã. Phú Thọ đã tiếp nhận Bệnh viện 74 Trung ương, đổi tên thành Bệnh viện Phổi 74 và đưa về trực thuộc Sở Y tế; đồng thời hoàn thành việc sáp nhập Bệnh viện Xây dựng Việt Trì vào Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ. Theo lộ trình, địa phương sẽ tiếp tục giải thể Trung tâm Y tế khu vực Việt Trì và tổ chức lại Trung tâm Y tế khu vực Hòa Bình thành Bệnh viện Sản Nhi Hòa Bình nhằm nâng cao chất lượng điều trị chuyên sâu và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hiện có.

Việc giảm mạnh số lượng trạm y tế đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng hoạt động của tuyến y tế cơ sở. Sau sắp xếp, trạm y tế xã vẫn là đơn vị gần dân nhất, trực tiếp thực hiện chăm sóc sức khỏe ban đầu, tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh, quản lý bệnh không lây nhiễm và triển khai các chương trình y tế cộng đồng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chất lượng nguồn nhân lực giữa các trạm chưa đồng đều, nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa vẫn thiếu bác sĩ và cán bộ chuyên môn phù hợp. Trong khi đó, khối lượng công việc ngày càng tăng khi phạm vi quản lý của mỗi trạm được mở rộng sau sáp nhập địa giới hành chính.

Khó khăn lớn hiện nay là hệ thống cơ chế, chính sách chưa theo kịp mô hình tổ chức mới. Việc chuyển giao các trạm y tế về UBND cấp xã quản lý trong giai đoạn đầu phát sinh nhiều vướng mắc do chưa có quy định đầy đủ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, vị trí việc làm và định mức nhân lực. Đến nay vẫn chưa có hướng dẫn thống nhất về mức phụ cấp chức vụ đối với viên chức quản lý tại các trạm y tế xã và các đơn vị sự nghiệp y tế không xếp hạng, ảnh hưởng đến việc bố trí, ổn định đội ngũ cán bộ sau sắp xếp. Đội ngũ công chức phụ trách lĩnh vực văn hóa, xã hội tại UBND cấp xã hiện được giao tham mưu quản lý nhà nước về y tế nhưng phần lớn chưa được đào tạo chuyên sâu, kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế. Điều này khiến công tác phối hợp quản lý, chỉ đạo chuyên môn ở cơ sở gặp không ít khó khăn, nhất là trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang từng bước hoàn thiện.

Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, để tháo gỡ những điểm nghẽn, Phú Thọ đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương án tổ chức mạng lưới y tế phù hợp với điều kiện từng địa bàn; ưu tiên đào tạo, bố trí hợp lý đội ngũ cán bộ, viên chức; đầu tư trọng tâm cho cơ sở vật chất, trang thiết bị và nâng cao năng lực y tế cơ sở. Tỉnh sẽ phối hợp với các bộ, ngành Trung ương giải quyết những khó khăn về vị trí việc làm, định mức nhân lực, nguồn vốn đầu tư, chế độ phụ cấp và xử lý tài sản công sau sắp xếp; nghiên cứu các chính sách thu hút bác sĩ và nhân lực y tế chất lượng cao về công tác tại tuyến xã. Phú Thọ kiến nghị Bộ Y tế sớm sửa đổi, bổ sung các quy định về vị trí việc làm, xác định số lượng người làm việc tại trạm y tế; ban hành hướng dẫn cụ thể về mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo đối với viên chức tại các đơn vị sự nghiệp y tế không xếp hạng và trạm y tế xã, phường. Địa phương đề nghị tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý y tế cấp xã, có chính sách đủ mạnh để thu hút bác sĩ về cơ sở và tiếp tục duy trì các điểm cung cấp dịch vụ y tế tại những địa bàn rộng, đông dân hoặc giao thông còn khó khăn.

Mục tiêu xuyên suốt của quá trình sắp xếp là xây dựng hệ thống y tế tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi và khả năng tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh của người dân trên toàn tỉnh./.

Lâm Đào An