 |
| Các em học sinh Trường THCS 1 trong tiết chào cờ. |
Từ nhận thức đến hành động đồng bộ
Các trường học tại xã Yên Châu, tỉnh Sơn La đang tích cực triển khai và áp dụng hiệu quả giáo dục STEM/STEAM vào giảng dạy, biến lý thuyết thành những sản phẩm thực tiễn gắn liền với đời sống. Vừa qua, các trường học đã đưa nội dung giáo dục STEM vào kế hoạch hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030, nhằm nhân rộng mô hình từ bậc mầm non đến THCS.
Với quyết tâm thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa vùng cao và đồng bằng, các trường học trên địa bàn xã Yên Châu đã chủ động, tích cực triển khai giáo dục STEM trong hoạt động dạy và học. Đây không chỉ là việc áp dụng một phương pháp dạy học hiện đại mà còn là bước chuyển quan trọng, giúp học sinh vùng cao có cơ hội tiếp cận tri thức tiên tiến, rèn luyện tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề ngay tại ngôi trường mình đang theo học.
Sau khi mạng lưới trường lớp trên địa bàn xã Yên Châu được sắp xếp hợp lý, ban giám hiệu các nhà trường có thêm điều kiện thuận lợi để tập trung đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp giáo dục. Các nhà trường đã xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, có lộ trình rõ ràng, phù hợp với điều kiện thực tế và đặc điểm của học sinh dân tộc thiểu số.
Ông Hoàng Phúc Đại, Hiệu trưởng Trường THCS Yên Châu 2, xã Yên Châu cho biết, ngay từ đầu năm học 2026 - 2027, nhà trường đã tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên. Sở GD&ĐT cũng đã tổ chức nhiều đợt tập huấn, trao đổi kinh nghiệm, giúp giáo viên hiểu rõ bản chất, phương pháp và cách tổ chức các hoạt động giáo dục STEM.
Thay vì chờ đợi thiết bị hiện đại, giáo viên tại Yên Châu đã chủ động sáng tạo, tận dụng những nguyên vật liệu gần gũi, dễ kiếm tại địa phương để thiết kế bài học. STEM không đòi hỏi vật liệu đắt tiền mà chú trọng tư duy tổ chức. Chính điều này đã giúp giáo dục STEM thực sự đi vào thực tiễn tại các trường vùng cao.
Học sinh Trường THCS Yên Châu 1 tập thể dục giữa giờ.
STEM vào từng bài học, từng hoạt động
Thời gian qua, giáo dục STEM tại các trường học trên địa bàn xã Yên Châu được triển khai linh hoạt, lồng ghép trong các môn học chính khóa và tổ chức dưới hình thức hoạt động trải nghiệm, dự án học tập. Từ các bài học toán, tự nhiên, xã hội đến giáo dục công dân, giáo viên đều có thể lồng ghép những nội dung, bài tập thực hành liên quan đến đời sống hằng ngày của người dân địa phương, giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức trong quá trình học tập.
Trong các giờ học STEM, học sinh được đặt câu hỏi, đưa ra dự đoán, tự tay thực hiện thí nghiệm, thu thập số liệu và trình bày kết quả. Những hoạt động này giúp các em hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa kiến thức được học ở trường và thực tế cuộc sống.
Khi giáo dục STEM thực sự đi vào lớp học, sự thay đổi rõ rệt nhất chính là ở học sinh. Từ chỗ thụ động lắng nghe, các em trở nên chủ động, tự tin hơn trong học tập. Các em dám đặt câu hỏi, mạnh dạn nêu ý kiến, không ngại sai và luôn tìm cách tự mình tìm ra đáp án. Tinh thần hợp tác, khả năng lắng nghe và chia sẻ cũng được cải thiện đáng kể thông qua các hoạt động học tập theo nhóm.
Nhận thức của học sinh thay đổi rõ rệt
Em Vì Thu Huyền, học sinh lớp 7, Trường THCS Yên Châu 2, xã Yên Châu chia sẻ: "Trước đây, em nghĩ học chỉ cần thuộc bài để trả lời thầy cô. Từ khi có giờ học STEM, em thấy việc học thật thú vị. Em cùng bạn bè làm sản phẩm, cùng tìm hiểu, cùng giải quyết khó khăn. Em tự tin hơn và mỗi ngày đến trường là một niềm vui".
Để triển khai bền vững, các trường học trên địa bàn xã Yên Châu đã chủ động thông tin, chia sẻ với phụ huynh và chính quyền địa phương về ý nghĩa của giáo dục STEM. Ban đầu còn ít nhiều bỡ ngỡ, nhưng qua thời gian, các bậc phụ huynh đã nhận thấy sự thay đổi rõ rệt ở con em mình. Các em ham học hơn, tư duy nhanh nhạy, biết quan sát và giúp đỡ gia đình nhiều việc hơn. Nhiều phụ huynh đã tích cực hỗ trợ nguyên vật liệu, tham gia cùng nhà trường tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại địa phương.
Ông Lò Đức Việt, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Châu cho biết, STEM tại Yên Châu không phải là sự khoe khoang hay chạy theo phong trào. Đó là một quá trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và bền bỉ. Xã xác định mục tiêu cuối cùng không phải để các em làm ra những sản phẩm đẹp mà là giúp các em học cách suy nghĩ, giải quyết vấn đề. Đây là những kỹ năng cần thiết trong tương lai.
Theo ông Lò Đức Việt, thời gian tới, xã Yên Châu sẽ tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng triển khai giáo dục STEM tại các trường học. Đồng thời, xã yêu cầu các nhà trường tiếp tục đầu tư, bổ sung thiết bị và nguyên vật liệu cần thiết; tổ chức các chuyên đề, cuộc thi sáng tạo cho học sinh; kết nối với các trường bạn, trung tâm giáo dục khoa học để trao đổi kinh nghiệm. Đặc biệt, chú trọng xây dựng nguồn tài nguyên bài học STEM gắn với đặc thù văn hóa, kinh tế của địa phương.
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhà trường, gia đình và toàn xã hội, giáo dục STEM tại xã Yên Châu đang từng ngày thắp lên niềm đam mê khám phá, khơi nguồn sáng tạo cho thế hệ học sinh vùng cao. Đây chính là hành trang quý giá, giúp các em đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, tự tin bước vào kỷ nguyên số, kỷ nguyên phát triển mới.
