Ngăn chặn trục lợi, bảo đảm đúng đối tượng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp

Chính sách miễn thuế không chỉ giúp giảm áp lực tài chính, cải thiện dòng tiền mà còn tạo thêm dư địa để doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất.

Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký lần đầu

Thời gian gần đây, Bộ Tài chính liên tục nhận được nhiều ý kiến đề nghị giải đáp của doanh nghiệp liên quan đến chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó tập trung vào việc có thuộc diện được miễn thuế trong 3 năm liên tiếp hay không, mức miễn cụ thể ra sao, thời gian áp dụng thế nào cũng như hồ sơ, thủ tục cần thực hiện để được hưởng ưu đãi theo quy định hiện hành.

Phản hồi doanh nghiệp, Bộ Tài chính cho biết, ngày 15/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Đáng chú ý, tại khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định rõ chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu.

Cụ thể, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Đối với trường hợp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trước thời điểm Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực thi hành mà vẫn còn thời gian áp dụng ưu đãi, doanh nghiệp được tiếp tục hưởng ưu đãi theo quy định tại khoản 3 Điều 7 cho thời gian còn lại.

Bên cạnh chính sách ưu đãi, Nghị định cũng quy định rõ các trường hợp không được áp dụng miễn thuế để bảo đảm đúng đối tượng, hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách. Theo đó, ưu đãi không áp dụng đối với doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

Ngoài ra, không áp dụng đối với doanh nghiệp thành lập mới mà người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp người đại diện theo pháp luật không phải là thành viên góp vốn), thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất đã từng tham gia hoạt động kinh doanh với vai trò tương tự tại các doanh nghiệp đang hoạt động hoặc đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng tính từ thời điểm giải thể doanh nghiệp cũ đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới.

Các quy định này được đánh giá là nhằm ngăn chặn tình trạng “lập doanh nghiệp mới để hưởng ưu đãi”, đảm bảo chính sách thực sự hỗ trợ các doanh nghiệp khởi sự kinh doanh thực chất.

Tạo động lực cho khu vực kinh tế tư nhân

Để chính sách đúng với các đối tượng, Bộ Tài chính đề nghị doanh nghiệp căn cứ các quy định tại Nghị định 20/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 198/2025/QH15 để đối chiếu, xác định điều kiện áp dụng chính sách miễn thuế. Về hồ sơ, thủ tục miễn thuế, doanh nghiệp cần liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn cụ thể trên cơ sở hồ sơ và tình hình thực tế hoạt động của đơn vị.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia kinh tế, việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu có ý nghĩa rất lớn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp. Trong giai đoạn đầu thành lập, doanh nghiệp thường gặp nhiều khó khăn về dòng tiền, chi phí đầu tư, thị trường và khả năng tiếp cận vốn.

Chính sách miễn thuế không chỉ giúp giảm áp lực tài chính, cải thiện dòng tiền mà còn tạo thêm dư địa để doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây được xem là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ điều kiện áp dụng, tránh hiểu nhầm về phạm vi và đối tượng được hưởng ưu đãi. Đồng thời, việc thực hiện đúng quy định về hồ sơ, kê khai và quản lý thuế sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng hiệu quả chính sách, hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.