Những dự báo mới nhất về diễn biến lãi suất ngân hàng năm 2026

Theo VCBS, mặt bằng lãi suất huy động có thể tiếp tục nhích nhẹ khoảng 0,3 - 0,5 điểm % trong nửa đầu năm 2026, do hai yếu tố. Thứ nhất là việc các ngân hàng cần chuẩn bị nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh. Thứ hai là chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động toàn hệ thống vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt khi tín dụng tăng mạnh trong suốt năm 2025, qua đó tiếp tục tạo áp lực lên lãi suất huy động, nhất là tại các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô trung bình và nhỏ.

Sang nửa cuối năm 2026, mặt bằng lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 0,4 - 0,5 điểm % và tiếp tục xuất hiện sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng.

Đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, nhiều ngân hàng đã chủ động tăng lãi suất huy động khoảng 0,3 - 0,6 điểm % trong tháng 12/2025 nhằm chuẩn bị thanh khoản cho nhu cầu tín dụng cuối năm 2025 và năm 2026 khi Thông tư 26 hết hiệu lực.

Tuy vậy, lãi suất huy động tại nhóm này được kỳ vọng sẽ duy trì đi ngang trong năm 2026, phù hợp với định hướng hỗ trợ nền kinh tế của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, nhờ lợi thế về nguồn tiền gửi ổn định và vị thế trên thị trường trái phiếu, áp lực thanh khoản cũng như chi phí huy động của nhóm ngân hàng quốc doanh được đánh giá là không quá lớn. 

Trong khi đó, nhóm ngân hàng tư nhân sẽ đối mặt với áp lực tăng lãi suất huy động lớn hơn nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Áp lực này đặc biệt rõ nét tại các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi khách hàng, có cơ cấu nguồn vốn kém linh hoạt; các ngân hàng có tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tăng nhanh, buộc phải đẩy mạnh huy động vốn trung – dài hạn để cân đối nguồn vốn; cũng như các ngân hàng quy mô nhỏ có thanh khoản phụ thuộc lớn vào nguồn vốn ngắn hạn và thị trường liên ngân hàng.

Theo VCBS, áp lực tăng lãi suất huy động sẽ nhẹ hơn tại các ngân hàng có lợi thế CASA cao, linh hoạt trong đa dạng hóa cơ cấu huy động và có khả năng thu hút nguồn vốn ngoại tệ thông qua các khoản vay hợp vốn quốc tế.

Về lãi suất đầu ra, VCBD dự báo mặt bằng lãi suất cho vay trong năm 2026 sẽ tiếp tục duy trì ở mức thấp, dù có thể tăng nhẹ khoảng 0,5 - 0,7 điểm % so với năm trước và tiếp tục phân hóa giữa các nhóm ngân hàng.

Động lực nhích tăng đến từ xu hướng gia tăng tỷ trọng cho vay khách hàng cá nhân – nhóm có mức lãi suất cao hơn so với cho vay doanh nghiệp, đặc biệt là việc đẩy mạnh cho vay mua nhà với kỳ hạn dài, qua đó giúp cải thiện lãi suất cho vay bình quân của toàn hệ thống.

Ngoài ra, trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) của các ngân hàng đã thu hẹp về mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018 đến nay, cùng với áp lực gia tăng chi phí vốn, nhiều ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng tư nhân quy mô vừa, có thể điều chỉnh tăng lãi suất cho vay nhằm bù đắp chi phí và duy trì biên lợi nhuận.

Nhóm ngân hàng quốc doanh được kỳ vọng sẽ tiếp tục xu hướng giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ khách hàng theo định hướng của Chính phủ, theo đó lãi suất cho vay mới có thể tiếp tục giảm thêm khoảng 0,2 - 0,3 điểm % trong năm 2026. Ngược lại, tại nhóm ngân hàng tư nhân, mặt bằng lãi suất cho vay mới được dự báo có thể tăng từ 0,3 - 1 điểm % tùy theo từng ngành nghề và phân khúc khách hàng.

Tương tự nhận định của VCBS, đa phần giới chuyên gia cũng đồng tình rằng xu hướng tăng lãi suất huy động, lãi suất cho vay nhiều khả năng sẽ tiếp tục diễn ra trong thời gian tới.

Chuyên gia kinh tế Lê Xuân Nghĩa cho rằng, mặt bằng lãi suất huy động khó có thể duy trì ở mức hiện tại trong 12 tháng tới mà nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng thêm khoảng 0,5%/năm trong năm 2026. Ông chỉ ra nguyên nhân do chênh lệch giữa huy động và cho vay tại các ngân hàng thương mại đang chịu sức ép nới rộng.

Trước đó, tại họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ngân hàng Nhà nước, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết tính đến ngày 24/12/2025, huy động vốn toàn hệ thống ước tính tăng 14,1%, trong khi tăng trưởng tín dụng cả năm dự kiến đạt 19%.

Về xu hướng lãi suất hiện nay, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng mặt bằng lãi suất đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mang tính chọn lọc sau thời gian dài duy trì ở mức thấp.

Diễn biến này phản ánh sự thay đổi của chu kỳ kinh tế, khi nhu cầu vốn phục hồi mạnh hơn, trong khi yêu cầu đảm bảo an toàn thanh khoản và cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng ngày càng được đặt lên hàng đầu. Lãi suất chưa bước vào chu kỳ tăng mạnh, nhưng xu hướng dịch chuyển lên mức hợp lý và bền vững hơn là khá rõ nét.

Ngoài ra, theo SHS Research, từ năm 2026, những thay đổi kỹ thuật liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi (LDR) sẽ khiến tiền gửi của Kho bạc Nhà nước bị loại khỏi mẫu số khi tính LDR, trong khi hiện chưa có cơ chế hỗ trợ tương ứng. Trong bối cảnh đó, các ngân hàng buộc phải gia tăng huy động các nguồn vốn ổn định hơn, đặc biệt ở kỳ hạn trung và dài hạn. Điều này có thể tác động đến mặt bằng lãi suất trung, dài hạn.

Trong ngắn hạn, các chuyên gia của ABCS nhận định lãi suất huy động và cho vay sẽ nhích lên trong quý I/2026, cho đến khi áp lực tỷ giá dần hạ nhiệt. Những tín hiệu tích cực hơn chỉ có thể xuất hiện sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hoàn tất việc lựa chọn người kế nhiệm Chủ tịch Jerome Powell.

Mặc dù Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ thái độ thận trọng, nhưng định hướng nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% trong năm 2026 được cho là sẽ tiếp tục tạo áp lực lên tỷ giá và lạm phát. Đồng thời, tình trạng chênh lệch kéo dài giữa huy động và cho vay cũng khiến thanh khoản hệ thống chịu sức ép, qua đó gián tiếp đẩy mặt bằng lãi suất đi lên.